11 niesamowitych faktów o sercu

Strona główna → Zdrowie → Dlaczego? → 11 niesamowitych faktów o sercu

Dmitrij Sołowjow

Dziedziną medycyny zajmującą się problemami serca jest kardiologia, a wraz z onkologią jest ona obecnie najszybciej rozwijającą się gałęzią medycyny. W ciągu ostatnich 20 lat lekarze poczynili ogromne postępy w leczeniu chorób serca. Ale wszystkie najnowsze osiągnięcia podkreślają tylko jeden prosty fakt: jeśli pacjenci przestrzegają zdrowego stylu życia i odpowiednio wcześnie reagują na pojawienie się objawów „serca”, byłoby znacznie tańsze i łatwiej je leczyć.

Z reguły problemy z sercem się nie zdarzają. Dziedziczność odgrywa określoną rolę i nie można jej zmienić, ale można wpływać na inne czynniki ryzyka. Wśród nich - dodatkowe kilogramy, siedzący tryb życia, nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu, niezdrowa dieta i stały stres. Konieczne jest dbanie o serce, gdy jest ono w idealnym porządku, co oznacza, że ​​nie będzie bolało wiedzieć o tym trochę więcej.

1. Serce waży mniej niż puszka sody

Aby dowiedzieć się o rozmiarze serca, wystarczy spojrzeć na pięści i złożyć je - mniej więcej tej samej wielkości co serce. Waży około 280 gramów (jest to przybliżona liczba, u mężczyzn serce waży więcej niż u kobiet). Rozmiar każdej z czterech zastawek serca, które razem zapewniają prawidłowy kierunek przepływu krwi, prawie nie przekracza średnicy monety 5 rubli.

2. Rak serca jest bardzo rzadkim przypadkiem.

Lekarze z kliniki Mayo mówią: pacjent z taką chorobą onkologiczną spotyka się tylko raz w roku. Wynika to z faktu, że komórki, które powodują raka, zatrzymują swój podział na wczesnym etapie i nie są w stanie przekształcić się w niebezpieczną formę dla ludzi. Ale jednocześnie nie można wykluczyć, że guz jakiegokolwiek innego narządu ma negatywny wpływ na zdrowie: chemioterapia, silne leki - wszystko to może prowadzić do uszkodzenia tkanek serca.

Struktura i zasada serca

Serce jest organem mięśniowym u ludzi i zwierząt, które pompują krew przez naczynia krwionośne.

Funkcje serca - dlaczego potrzebujemy serca?

Nasza krew dostarcza organizmowi tlenu i składników odżywczych. Ponadto ma również działanie oczyszczające, pomagając w usuwaniu odpadów metabolicznych.

Zadaniem serca jest pompowanie krwi przez naczynia krwionośne.

Ile krwi pompuje serce?

Ludzkie serce pompuje około 7 000 do 10 000 litrów krwi w ciągu jednego dnia. To około 3 miliony litrów rocznie. Okazuje się nawet 200 milionów litrów w ciągu całego życia!

Ilość pompowanej krwi w ciągu minuty zależy od aktualnego obciążenia fizycznego i emocjonalnego - im większy ładunek, tym więcej krwi potrzebuje organizm. Zatem serce może przejść przez siebie od 5 do 30 litrów w ciągu jednej minuty.

Układ krążenia składa się z około 65 tysięcy statków, ich całkowita długość wynosi około 100 tysięcy kilometrów! Tak, nie jesteśmy zapieczętowani.

Układ krążenia

Układ krążenia (animacja)

Ludzki układ sercowo-naczyniowy składa się z dwóch kręgów krążenia krwi. Z każdym uderzeniem serca krew porusza się w obu kręgach jednocześnie.

Układ krążenia

  1. Odtleniona krew z żyły głównej górnej i dolnej wchodzi do prawego przedsionka, a następnie do prawej komory.
  2. Z prawej komory krew jest wypychana do pnia płucnego. Tętnice płucne pobierają krew bezpośrednio do płuc (przed naczyniami włosowatymi płucnymi), gdzie otrzymują tlen i uwalniają dwutlenek węgla.
  3. Po otrzymaniu wystarczającej ilości tlenu krew powraca do lewego przedsionka serca przez żyły płucne.

Wielki krąg krążenia krwi

  1. Z lewego przedsionka krew przenosi się do lewej komory, skąd jest dalej pompowana przez aortę do krążenia systemowego.
  2. Minąwszy trudną ścieżkę, krew w pustych żyłach ponownie pojawia się w prawym przedsionku serca.

Zwykle ilość krwi wyrzucanej z komór serca przy każdym skurczu jest taka sama. W ten sposób równa objętość krwi przepływa jednocześnie do dużych i małych kręgów.

Jaka jest różnica między żyłami a tętnicami?

  • Żyły są przeznaczone do transportu krwi do serca, a zadaniem tętnic jest dostarczanie krwi w przeciwnym kierunku.
  • W żyłach ciśnienie krwi jest niższe niż w tętnicach. Zgodnie z tym tętnice ścian wyróżniają się większą elastycznością i gęstością.
  • Tętnice nasycają „świeżą” tkankę, a żyły pobierają „odpadową” krew.
  • W przypadku uszkodzenia naczyń krwawienie tętnicze lub żylne można odróżnić po intensywności i kolorze krwi. Arterialny - silny, pulsujący, bijący „fontannę”, kolor krwi jest jasny. Żylne - krwawienie o stałej intensywności (przepływ ciągły), kolor krwi jest ciemny.

Anatomiczna struktura serca

Waga serca danej osoby to tylko około 300 gramów (średnio 250 g dla kobiet i 330 g dla mężczyzn). Pomimo stosunkowo niskiej wagi, jest to niewątpliwie główny mięsień w ludzkim ciele i podstawa jego żywotnej aktywności. Rozmiar serca jest w przybliżeniu równy pięści człowieka. Sportowcy mogą mieć serce, które jest półtora razy większe niż serce zwykłej osoby.

Serce znajduje się na środku klatki piersiowej na poziomie 5-8 kręgów.

Zazwyczaj dolna część serca znajduje się głównie w lewej połowie klatki piersiowej. Istnieje wariant wrodzonej patologii, w której odbijają się wszystkie narządy. Nazywa się transpozycją narządów wewnętrznych. Płuco, obok którego znajduje się serce (zwykle lewe), ma mniejszy rozmiar w stosunku do drugiej połowy.

Tylna powierzchnia serca znajduje się w pobliżu kręgosłupa, a przód jest bezpiecznie chroniony przez mostek i żebra.

Serce ludzkie składa się z czterech niezależnych wnęk (komór) podzielonych przegrodami:

  • dwa górne lewe i prawe przedsionki;
  • i dwie dolne - lewa i prawa komora.

Prawa strona serca obejmuje prawy przedsionek i komorę. Lewa połowa serca jest reprezentowana odpowiednio przez lewą komorę i przedsionek.

Dolne i górne puste żyły wchodzą do prawego przedsionka, a żyły płucne wchodzą do lewego przedsionka. Tętnice płucne (zwane również pniem płucnym) wychodzą z prawej komory. Z lewej komory wzrasta aorta wstępująca.

Struktura ściany serca

Struktura ściany serca

Serce ma ochronę przed nadmiernym rozciąganiem i innymi narządami, które nazywane są workiem osierdziowym lub osierdziowym (rodzaj koperty, w której znajduje się organ). Ma dwie warstwy: zewnętrzną gęstą stałą tkankę łączną, zwaną błoną włóknistą osierdzia i wewnętrzną (surowiczą osierdzie).

Następnie następuje gęsta warstwa mięśniowa - mięsień sercowy i wsierdzia (cienka wewnętrzna błona tkanki łącznej).

Zatem samo serce składa się z trzech warstw: nasierdzia, mięśnia sercowego, wsierdzia. To skurcz mięśnia sercowego pompuje krew przez naczynia ciała.

Ściany lewej komory są około trzy razy większe niż ściany prawej! Fakt ten tłumaczy się tym, że funkcja lewej komory polega na wypychaniu krwi do krążenia układowego, gdzie reakcja i ciśnienie są znacznie wyższe niż w małej.

Zawory serca

Zawór serca

Specjalne zastawki serca umożliwiają stałe utrzymywanie przepływu krwi w kierunku prawym (jednokierunkowym). Zawory otwierają się i zamykają jeden po drugim, albo wpuszczając krew, albo blokując jej drogę. Co ciekawe, wszystkie cztery zawory znajdują się w tej samej płaszczyźnie.

Zawór trójdzielny znajduje się między prawym przedsionkiem a prawą komorą. Zawiera trzy specjalne skrzydełka, zdolne podczas skurczu prawej komory do ochrony przed prądem zwrotnym (zwrotność) krwi w atrium.

Podobnie zastawka mitralna działa, tylko że znajduje się po lewej stronie serca i jest dwupłatkowa w swojej strukturze.

Zastawka aortalna zapobiega wypływowi krwi z aorty do lewej komory. Co ciekawe, gdy lewa komora kurczy się, zastawka aortalna otwiera się na skutek ciśnienia krwi na nią, więc przemieszcza się do aorty. Następnie, podczas rozkurczu (okres rozluźnienia serca), odwrotny przepływ krwi z tętnicy przyczynia się do zamknięcia zaworów.

Normalnie zastawka aortalna ma trzy listki. Najczęstszą wrodzoną anomalią serca jest dwupłatkowa zastawka aortalna. Ta patologia występuje u 2% populacji ludzkiej.

Zawór płucny (płucny) w czasie skurczu prawej komory pozwala na przepływ krwi do pnia płucnego, a podczas rozkurczu nie pozwala na przepływ w przeciwnym kierunku. Składa się także z trzech skrzydeł.

Naczynia sercowe i krążenie wieńcowe

Ludzkie serce potrzebuje jedzenia i tlenu, jak również każdego innego organu. Naczynia zapewniające (odżywcze) serce krwią nazywane są tętnicami wieńcowymi lub wieńcowymi. Te naczynia odgałęziają się od podstawy aorty.

Tętnice wieńcowe zaopatrują serce w krew, żyły wieńcowe usuwają odtlenioną krew. Te tętnice znajdujące się na powierzchni serca nazywane są nasierdziami. Subendokardialne nazywane są tętnicami wieńcowymi ukrytymi głęboko w mięśniu sercowym.

Większość odpływu krwi z mięśnia sercowego następuje przez trzy żyły serca: duże, średnie i małe. Tworząc zatokę wieńcową, wpadają do prawego przedsionka. Przednie i mniejsze żyły serca dostarczają krew bezpośrednio do prawego przedsionka.

Tętnice wieńcowe dzielą się na dwa typy - prawy i lewy. Ten ostatni składa się z przednich tętnic międzykomorowych i obwiedniowych. Duża żyła serca rozgałęzia się w tylne, środkowe i małe żyły serca.

Nawet doskonale zdrowi ludzie mają swoje unikalne cechy krążenia wieńcowego. W rzeczywistości statki mogą wyglądać i być umieszczone inaczej niż pokazano na rysunku.

Jak rozwija się serce (forma)?

Do tworzenia wszystkich układów ciała płód wymaga własnego krążenia krwi. Dlatego serce jest pierwszym funkcjonalnym organem powstającym w ciele ludzkiego embrionu, pojawia się mniej więcej w trzecim tygodniu rozwoju płodu.

Zarodek na samym początku jest tylko skupiskiem komórek. Ale wraz z przebiegiem ciąży stają się coraz bardziej, a teraz są połączone, tworząc zaprogramowane formy. Najpierw powstają dwie rury, które następnie łączą się w jedną. Ta rura jest złożona i pędzi w dół tworząc pętlę - główną pętlę serca. Ta pętla wyprzedza wszystkie pozostałe komórki we wzroście i jest szybko przedłużana, a następnie leży po prawej stronie (być może w lewo, co oznacza, że ​​serce będzie znajdować się w kształcie lustra) w formie pierścienia.

Tak więc zazwyczaj 22 dnia po poczęciu dochodzi do pierwszego skurczu serca, a do 26 dnia płód ma własne krążenie krwi. Dalszy rozwój obejmuje występowanie przegród, tworzenie zastawek i przebudowę komór serca. Partycje tworzą się do piątego tygodnia, a zastawki serca zostaną utworzone do dziewiątego tygodnia.

Co ciekawe, serce płodu zaczyna bić z częstotliwością zwykłego dorosłego - 75-80 cięć na minutę. Następnie, na początku siódmego tygodnia, puls wynosi około 165-185 uderzeń na minutę, co jest wartością maksymalną, po której następuje spowolnienie. Impuls noworodka mieści się w zakresie 120-170 cięć na minutę.

Fizjologia - zasada ludzkiego serca

Rozważ szczegółowo zasady i wzorce serca.

Cykl serca

Kiedy dorosły jest spokojny, jego serce kurczy się około 70-80 cykli na minutę. Jedno uderzenie impulsu odpowiada jednemu cyklowi serca. Przy takiej szybkości redukcji jeden cykl trwa około 0,8 sekundy. W tym czasie skurcz przedsionków wynosi 0,1 sekundy, komory - 0,3 sekundy, a okres relaksacji - 0,4 sekundy.

Częstotliwość cyklu jest ustawiana przez sterownik tętna (część mięśnia sercowego, w której powstają impulsy regulujące tętno).

Wyróżnia się następujące pojęcia:

  • Skurcz (skurcz) - prawie zawsze koncepcja ta pociąga za sobą skurcz komór serca, co prowadzi do wstrząsu krwi wzdłuż kanału tętniczego i maksymalizacji ciśnienia w tętnicach.
  • Rozkurcz (pauza) - okres, w którym mięsień sercowy znajduje się w fazie relaksacji. W tym momencie komory serca są wypełnione krwią i ciśnienie w tętnicach maleje.

Więc pomiar ciśnienia krwi zawsze rejestruje dwa wskaźniki. Jako przykład, weź liczby 110/70, co one oznaczają?

  • 110 to górna liczba (ciśnienie skurczowe), to znaczy ciśnienie krwi w tętnicach w momencie uderzenia serca.
  • 70 to niższa liczba (ciśnienie rozkurczowe), to znaczy ciśnienie krwi w tętnicach w momencie rozluźnienia serca.

Prosty opis cyklu pracy serca:

Cykl serca (animacja)

W czasie rozluźnienia serca przedsionki i komory (przez otwarte zastawki) są wypełnione krwią.

  • Występuje skurcz (skurcz) przedsionków, który umożliwia całkowite przemieszczenie krwi z przedsionków do komór. Skurcz przedsionka zaczyna się w miejscu napływu żył, co gwarantuje pierwotną kompresję ust i niezdolność krwi do powrotu do żył.
  • Przedsionki rozluźniają się, a zawory oddzielające przedsionki od komór (zastawki trójdzielnej i mitralnej) zamykają się. Występuje skurcz komorowy.
  • Skurcz komorowy wpycha krew do aorty przez lewą komorę i do tętnicy płucnej przez prawą komorę.
  • Następnie przychodzi pauza (rozkurcz). Cykl jest powtarzany.
  • Warunkowo, na jedno uderzenie pulsu, występują dwa bicia serca (dwa skurcze) - najpierw zmniejszają się przedsionki, a następnie komory. Oprócz skurczu komorowego istnieje skurcz przedsionkowy. Skurcz przedsionków nie ma wartości w mierzonej pracy serca, ponieważ w tym przypadku czas relaksacji (rozkurcz) jest wystarczający do wypełnienia komór krwią. Jednak gdy serce zaczyna bić częściej, skurcz przedsionkowy staje się kluczowy - bez niego komory po prostu nie miałyby czasu na wypełnienie się krwią.

    Przepływ krwi przez tętnice jest wykonywany tylko ze skurczem komór, te pchnięcia-skurcze nazywane są pulsami.

    Mięsień sercowy

    Wyjątkowość mięśnia sercowego polega na jego zdolności do rytmicznego automatycznego skurczu, na przemian z relaksacją, która zachodzi w sposób ciągły przez całe życie. Miokardium (środkowa warstwa mięśnia serca) przedsionków i komór jest podzielone, co pozwala im skurczyć się oddzielnie.

    Kardiomiocyty - komórki mięśniowe serca o specjalnej strukturze, umożliwiające szczególnie skoordynowane przekazywanie fali wzbudzenia. Istnieją więc dwa typy kardiomiocytów:

    • zwykli pracownicy (99% całkowitej liczby komórek mięśnia sercowego) mają za zadanie otrzymywać sygnał ze stymulatora za pomocą przewodzących kardiomiocytów.
    • specjalny przewodzący (1% całkowitej liczby komórek mięśnia sercowego) kardiomiocyty tworzą układ przewodzenia. W swojej funkcji przypominają neurony.

    Podobnie jak mięśnie szkieletowe, mięsień serca jest w stanie zwiększyć objętość i zwiększyć wydajność swojej pracy. Objętość serca sportowców wytrzymałościowych może być o 40% większa niż u zwykłej osoby! Jest to przydatny przerost serca, gdy rozciąga się i jest w stanie pompować więcej krwi za jednym pociągnięciem. Jest jeszcze inny przerost - nazywany „sercem sportowym” lub „sercem byka”.

    Najważniejsze jest to, że niektórzy sportowcy zwiększają masę samego mięśnia, a nie jego zdolność do rozciągania się i przepychania dużych ilości krwi. Powodem tego jest nieodpowiedzialne skompilowane programy szkoleniowe. Absolutnie każdy wysiłek fizyczny, szczególnie siła, powinien być zbudowany na podstawie cardio. W przeciwnym razie nadmierny wysiłek fizyczny na nieprzygotowane serce powoduje dystrofię mięśnia sercowego, prowadzącą do wczesnej śmierci.

    Układ przewodzenia serca

    Układ przewodzący serca to grupa specjalnych formacji składających się z niestandardowych włókien mięśniowych (kardiomiocytów przewodzących), które służą jako mechanizm zapewniający harmonijną pracę oddziałów serca.

    Ścieżka tętna

    System ten zapewnia automatyzm serca - pobudzenie impulsów powstających w kardiomiocytach bez bodźca zewnętrznego. W zdrowym sercu głównym źródłem impulsów jest węzeł zatokowy (węzeł zatokowy). Prowadzi i nakłada impulsy ze wszystkich innych stymulatorów serca. Ale jeśli pojawi się jakakolwiek choroba prowadząca do zespołu osłabienia węzła zatokowego, wówczas inne części serca przejmują jego funkcję. Zatem węzeł przedsionkowo-komorowy (automatyczny środek drugiego rzędu) i wiązka Jego (AC trzeciego rzędu) mogą być aktywowane, gdy węzeł zatokowy jest słaby. Zdarzają się przypadki, gdy węzły wtórne zwiększają swój własny automatyzm i podczas normalnego działania węzła zatokowego.

    Węzeł zatokowy znajduje się w górnej tylnej ścianie prawego przedsionka w bezpośrednim sąsiedztwie ujścia żyły głównej górnej. Ten węzeł inicjuje impulsy z częstotliwością około 80-100 razy na minutę.

    Węzeł przedsionkowo-komorowy (AV) znajduje się w dolnej części prawego przedsionka przegrody przedsionkowo-komorowej. Ta przegroda zapobiega rozprzestrzenianiu się impulsów bezpośrednio do komór, omijając węzeł AV. Jeśli węzeł zatokowy jest osłabiony, wtedy przedsionkowo-komorowa przejmie jego funkcję i zacznie przekazywać impulsy do mięśnia sercowego z częstotliwością 40-60 skurczów na minutę.

    Następnie węzeł przedsionkowo-komorowy przechodzi do wiązki Jego (pęczek przedsionkowo-komorowy jest podzielony na dwie nogi). Prawa noga pędzi do prawej komory. Lewa noga jest podzielona na dwie połowy.

    Sytuacja z lewą częścią wiązki Jego nie jest w pełni zrozumiała. Uważa się, że lewa noga przedniej gałęzi włókien pędzi do przedniej i bocznej ściany lewej komory, a tylna gałąź włókien zapewnia tylną ścianę lewej komory i dolne części ściany bocznej.

    W przypadku słabości węzła zatokowego i blokady przedsionkowo-komorowej wiązka Jego jest w stanie wytworzyć impulsy z prędkością 30-40 na minutę.

    System przewodzenia pogłębia się, a następnie rozgałęzia się na mniejsze gałęzie, ostatecznie zamieniając się w włókna Purkinjego, które penetrują cały mięsień sercowy i służą jako mechanizm transmisji do skurczu mięśni komór. Włókna Purkinje są w stanie inicjować impulsy z częstotliwością 15-20 na minutę.

    Wyjątkowo dobrze wyszkoleni sportowcy mogą mieć normalne tętno w spoczynku aż do najniższej zarejestrowanej liczby - tylko 28 uderzeń serca na minutę! Jednak dla przeciętnego człowieka, nawet prowadząc bardzo aktywny tryb życia, tętno poniżej 50 uderzeń na minutę może być oznaką bradykardii. Jeśli masz tak niski wskaźnik tętna, powinieneś zostać zbadany przez kardiologa.

    Rytm serca

    Tętno noworodka może wynosić około 120 uderzeń na minutę. Wraz z dorastaniem puls zwykłej osoby stabilizuje się w zakresie od 60 do 100 uderzeń na minutę. Dobrze wyszkoleni sportowcy (mówimy o ludziach z dobrze wyszkolonymi układami sercowo-naczyniowymi i oddechowymi) mają puls od 40 do 100 uderzeń na minutę.

    Rytm serca jest kontrolowany przez układ nerwowy - współczujący wzmacnia skurcze, a przywspółczulny osłabia.

    Aktywność serca zależy w pewnym stopniu od zawartości jonów wapnia i potasu we krwi. Inne substancje biologicznie czynne również przyczyniają się do regulacji rytmu serca. Nasze serce może zacząć bić częściej pod wpływem endorfin i hormonów wydzielanych podczas słuchania ulubionej muzyki lub pocałunku.

    Ponadto układ hormonalny może mieć znaczący wpływ na rytm serca - oraz na częstotliwość skurczów i ich siłę. Na przykład uwolnienie adrenaliny przez nadnercza powoduje zwiększenie częstości akcji serca. Przeciwnym hormonem jest acetylocholina.

    Odcienie serca

    Jedną z najłatwiejszych metod diagnozowania chorób serca jest słuchanie klatki piersiowej za pomocą stethophonendoscope (osłuchiwanie).

    W zdrowym sercu, podczas wykonywania standardowego osłuchiwania, słychać tylko dwa dźwięki serca - są one nazywane S1 i S2:

    • S1 - dźwięk jest słyszalny, gdy zastawki przedsionkowo-komorowe (mitralne i trójdzielne) są zamknięte podczas skurczu (skurczu) komór.
    • S2 - dźwięk wytwarzany podczas zamykania zastawek półksiężycowatych (aorty i płuc) podczas rozkurczu (rozluźnienia) komór.

    Każdy dźwięk składa się z dwóch elementów, ale dla ludzkiego ucha łączą się w jeden z powodu bardzo małej ilości czasu między nimi. Jeśli w normalnych warunkach osłuchiwania słychać dodatkowe dźwięki, może to wskazywać na chorobę układu sercowo-naczyniowego.

    Czasami w sercu słychać dodatkowe anomalne dźwięki, zwane dźwiękami serca. Z reguły obecność hałasu wskazuje na patologię serca. Na przykład hałas może spowodować powrót krwi w przeciwnym kierunku (niedomykalność) z powodu nieprawidłowego działania lub uszkodzenia zaworu. Jednak hałas nie zawsze jest objawem choroby. Aby wyjaśnić przyczyny pojawienia się dodatkowych dźwięków w sercu, należy wykonać echokardiografię (USG serca).

    Choroba serca

    Nic dziwnego, że na świecie rośnie liczba chorób układu krążenia. Serce jest złożonym organem, który w rzeczywistości spoczywa (jeśli można go nazwać odpoczynkiem) tylko w przerwach między uderzeniami serca. Każdy złożony i stale działający mechanizm sam w sobie wymaga najbardziej ostrożnej postawy i ciągłego zapobiegania.

    Wyobraź sobie, jak ogromny potworny ciężar spada na serce, biorąc pod uwagę nasz styl życia i obfite jedzenie o niskiej jakości. Co ciekawe, śmiertelność z powodu chorób układu krążenia jest dość wysoka w krajach o wysokim dochodzie.

    Ogromne ilości pożywienia spożywane przez ludność bogatych krajów i niekończąca się pogoń za pieniędzmi, a także związane z nimi stresy, niszczą nasze serce. Innym powodem rozprzestrzeniania się chorób układu krążenia jest hipodynamika - katastrofalnie niska aktywność fizyczna, która niszczy całe ciało. Albo, przeciwnie, niepiśmienna pasja do ciężkich ćwiczeń fizycznych, często występująca na tle chorób serca, których obecność ludzie nawet nie podejrzewają i nie umierają podczas ćwiczeń „zdrowotnych”.

    Styl życia i zdrowie serca

    Głównymi czynnikami zwiększającymi ryzyko rozwoju chorób układu krążenia są:

    • Otyłość.
    • Wysokie ciśnienie krwi.
    • Podwyższony poziom cholesterolu we krwi.
    • Hipodynamika lub nadmierne ćwiczenia.
    • Obfita żywność o niskiej jakości.
    • Przygnębiony stan emocjonalny i stres.

    Spraw, by czytanie tego wspaniałego artykułu stało się punktem zwrotnym w twoim życiu - zrezygnuj ze złych nawyków i zmień swój styl życia.

    Ile waży serce człowieka

    Średnia waga męskiego serca to 332 gramy, samica - 253 gramy.

    Zwykle rozmiar ludzkiego serca jest porównywany z rozmiarem jego pięści, a w przybliżeniu jest to serce tej samej wielkości co ściskana ludzka dłoń. Większe serce sportowca, ciągły wysiłek fizyczny prowadzi do wzrostu wszystkich grup mięśniowych, w tym mięśnia sercowego. Waga serca dorosłego jest równa wadze od dwóch do trzech średnich jabłek.

    Średnia waga męskiego serca to 332 gramy, samica - 253 gramy.

    Serce jest silnym i nieprzerwanym silnikiem w ludzkim ciele, którego główną funkcją jest pompowanie krwi z naczyń żylnych do naczyń tętniczych. Prawdopodobnie jest to jedyny organ, którego praca człowiek czuje i słyszy. Kiedy doświadczamy, serce stuka z przerażeniem szybko, gdy cieszymy się, że jest ekscytujące, a kiedy jasne uczucie się w nim kończy - miłość, to po prostu zaczyna śpiewać!

    To jest interesujące!

    Pomimo niewielkich rozmiarów (długość narządu mięśniowego od 10 do 15 cm, szerokość 8-11 cm), serce radzi sobie z ogromnym obciążeniem. W ciągu dnia pompuje około 7000 litrów krwi. Jeśli umieścisz taką ilość płynnego medium w standardowych beczkach o pojemności 200 litrów, otrzymasz 35 zbiorników, a w ciągu jednej minuty potężna pompa serca może całkowicie napełnić kąpiel krwią. Sercem zasady serca jest rytmiczny skurcz mięśnia sercowego. Jama serca jest podzielona na dwie przedsionki i dwie komory. Prawa strona odnosi się do serca „tętniczego”, lewe to żylne. Naczynia żylne dostarczają „odpadową” krew do serca, a krew wzbogacona w tlen przemieszcza się przez tętnice. Żyły mają cieńszą ścianę, a ciśnienie w nich jest znacznie mniejsze niż w tętnicach. Ta cecha pomaga rozróżnić rodzaj krwawienia, jeśli się złamie: ciemna krew płynie z żyły w ciągłym strumieniu, gdy przepływ krwi jest jasny czerwony, szkarłatna krew jest wyrzucana przez pulsujące ruchy.

    Podczas pomiaru ciśnienia krwi rejestrowane są dwa wskaźniki: górny i dolny. Górne ciśnienie nazywa się skurczowym, w którym następuje skurcz mięśnia sercowego. Drugi wskaźnik to ciśnienie rozkurczowe, serce jest w stanie rozluźnienia w tym okresie. Normalnie wartości ciśnienia wynoszą 120/80 mmHg., duże odchylenie może spowodować chorobę zwaną nadciśnieniem, w mniejszym - niedociśnienie.

    Zasada serca

    Układanie tkanki serca rozpoczyna się w stadium embrionalnym rozwoju płodu. Dziecko jest karmione przez łożysko matczyne, ale aby rosnąć i rozwijać własne narządy, składniki odżywcze muszą być dostarczane do każdej komórki organizmu. Dlatego serce jest pierwszym organem funkcjonalnym, który zaczyna rosnąć i formować się w maleńkim organizmie. Do 22 dnia ciąży zarodek rozwija pierwsze bicie serca, a do 26 dnia w rosnącym organizmie powstaje jego własny krąg krążenia krwi. W chwili narodzin serce kruche ma rozmiar nie większy niż truskawki.

    Serce dziecka staje się jak serce dorosłego do dziesiątego tygodnia rozwoju: w tym momencie pojawiają się w nim przegrody i zastawki serca.

    Po tym, jak malutki „silnik” rozpoczyna swoją odpowiedzialną pracę, tętno jest prawie takie samo jak u dorosłego: 75-80 uderzeń na minutę. W siódmym tygodniu rozwoju serce „przyspiesza” do 165–185 uderzeń, a podczas przeprowadzania badania CTG przyszła mama słyszy jego szybkie pukanie. Po urodzeniu puls „uspokaja się” do normy 120–170 uderzeń na minutę.

    Cały cykl mięśnia sercowego składa się z dwóch faz: skurczu i rozkurczu. W czasie rozluźnienia mięśnia sercowego przedsionki i częściowo komory są wypełnione krwią. Następnie dochodzi do skurczu przedsionków i wyrzucenia płynnego ośrodka do komór, podczas gdy w ustach żył są ściśnięte, co uniemożliwia przepływ krwi. Po tym atria się rozluźnia, komory kurczą się i krew przepychana jest do aorty przez lewą komorę i do tętnicy płucnej przez prawą. W tym momencie zastawka mitralna i trójdzielna nakładają się na odwrotny powrót krwi do przedsionka. Po tym cykl powtarza się ciągle i tak przez całe życie człowieka.

    Rytm serca jest „ustawiany” przez współczulny układ nerwowy. Uwalnianie adrenaliny wytwarzanej przez nadnercza do krwi zwiększa siłę i liczbę skurczów serca, a wytwarzanie acetycholiny ma odwrotny skutek.

    Słuchanie tonów serca odbywa się za pomocą stetoskopu, wymyślonego przez francuskiego lekarza Rene Laenneca (lekarz kierował się tym, że dość trudno jest usłyszeć panie z bujnym biustem, po prostu przyciskając uszy do piersi). Inny wynalazek związany jest z ludzkim sercem - to druga wskazówka zegara, patent należy do angielskiego lekarza Johna Flouera, wprowadził on innowację, aby wygodnie policzyć puls osoby.

    Częstotliwość uderzeń serca u kobiet częściej niż u mężczyzn, średnio 78 uderzeń na minutę. U mężczyzn wynosi 74-75 uderzeń na minutę. Chociaż uważa się, że serce puka bezbłędnie, nie jest tak. Okres, w którym serce działa, jest skurczem mięśnia sercowego, w stanie zrelaksowanym w sercu następuje okres odpoczynku.

    To wyjaśnia działanie ludzkiego silnika, natura zaaranżowała jego pracę, aby serce mogło odpocząć od ciężkiej i stałej pracy.

    Wiadomo, że żaden silnik nie będzie działał bez paliwa. Dla serca to „paliwo” to tlen. Aby pracować dziennie, mięsień sercowy potrzebuje 130 litrów czystego tlenu, jego średnie zużycie na minutę wynosi 2,5 litra. Jedno uderzenie serca jest równe ilości energii potrzebnej do podniesienia obiektu ważącego 200 gramów do wysokości jednego metra. Energia wytwarzana przez ludzki silnik dziennie wystarczyłaby, aby samochód przejechał 32 kilometry, a w ciągu miesiąca serce może wytworzyć taką ilość energii, że jeśli zostanie użyta, osoba o średniej wadze może łatwo zostać podniesiona na szczyt najwyższej góry - Chomolungma. Przez całe życie człowiek mógł podróżować na księżyc iz powrotem kosztem zasobów własnego serca!

    Serce nie jest tylko ważnym organem w ludzkim ciele, jest symbolem miłości. Starożytni Egipcjanie wierzyli, że palec serdeczny został połączony z mięśniem serca specjalnym kanałem, stąd zwyczaj umieszczania na nim obrączki. W Rosji wzniesiono pomnik serca, który znajduje się w mieście Perm na dziedzińcu Instytutu Serca. Granitowy gigant o wadze około czterech ton symbolizuje ognistą czerwień, jak stepowy mak, ludzkie serce. Ciężar ludzkiego serca określa jego wiek, wzrost, kształt fizyczny. A jednak to nie tylko mięśnie wyzwalają procesy fizjologiczne w ludzkim ciele, jest to małe i pojemne miejsce, w którym przechowywane są ludzkie uczucia, doświadczenia i tajemnice.

    Rozmiar serca, waga.

    Wielkość serca różni się indywidualnie. Zazwyczaj wielkość serca porównuje się z wielkością pięści danej osoby (długość 10–15 cm, rozmiar poprzeczny - 9–11 cm, rozmiar przednio-tylny - 6–8 cm). grubość ściany prawego przedsionka jest nieco mniejsza niż grubość lewego przedsionka (2-3 mm), prawa komora (4-6 mm), lewa 9-11 mm). Masa serca dorosłego wynosi 0,4-0,5% masy ciała lub średnio 250-350 g. Objętość serca dorosłego waha się od 250 do 350 ml.

    Komnaty serca.

    Ludzkie serce ma 4 komory (ubytki): dwie przedsionki i dwie komory (prawą i lewą). Jedna komora jest oddzielona od innej przegrodami. Przegroda podłużna serca nie ma otworów, tj. jego prawa połowa nie jest zgłaszana po lewej stronie. Poprzeczna przegroda dzieli serce na przedsionki i komory. Ma otwory przedsionkowo-komorowe wyposażone w zawory skrzydłowe. Zawór między lewym przedsionkiem a komorą jest dwupłatkowy (mitralny), a między prawym przedsionkiem a komorą jest trójskrzydłowy. Zawory otwierają się w kierunku komór i umożliwiają przepływ krwi tylko w tym kierunku. Pień płucny i aorta, u ich źródła, mają półksiężycowate zastawki składające się z trzech semilunarnych tłumików i otwierające się w kierunku przepływu krwi w tych naczyniach.

    Ściana serca.

    Ściana serca składa się z trzech warstw: wewnętrznej - wsierdzia, środkowej, najgrubszej - mięśnia sercowego i zewnętrznego - osierdzia.

    1) Tkanka wsierdzia wyściela wnętrze całej jamy serca, ściśle przylegając do leżącej poniżej warstwy mięśniowej, przykrywając mięśnie brodawkowe ścięgienami (nitkami). Składa się z tkanki łącznej z elastycznymi włóknami i komórkami mięśni gładkich, a także śródbłonka. Endokardium tworzy zastawki przedsionkowo-komorowe, zastawki aorty, pnia płucnego, a także zastawkę żyły głównej dolnej i zatoki wieńcowej.

    2) Miokardium (warstwa mięśniowa) jest aparatem kurczliwym serca. utworzone przez prążkowaną tkankę mięśniową serca. W przeciwieństwie do szkieletowej tkanki mięśniowej prążkowanej w tkance mięśnia sercowego między włóknami mięśniowymi są zworki, które łączą je w jeden system. W tym samym czasie muskulatura przedsionkowa jest całkowicie oddzielona od muskulatury komorowej za pomocą prawego i lewego pierścienia włóknistego zlokalizowanego wokół odpowiednich otworów przedsionkowo-komorowych. Nagromadzenia tkanki włóknistej występują także wokół otworów pnia płucnego, aorty i górnej części błoniastej przegrody międzykomorowej. Pierścienie włókniste, wraz z innymi skupiskami tkanki włóknistej, stanowią rodzaj szkieletu serca, który służy jako podparcie dla mięśni i aparatu zastawkowego. Błona mięśniowa przedsionków składa się z dwóch warstw: powierzchownej i głębokiej. Jest cieńszy niż warstwa mięśniowa komór, składająca się z trzech warstw: wewnętrznej, środkowej i zewnętrznej. Jednocześnie włókna mięśniowe przedsionków nie przechodzą do włókien mięśniowych komór; małżowiny uszne i komory nie kurczą się jednocześnie.

    3) Nasierdzie jest częścią włóknisto-surowiczej błony, która obejmuje serce (osierdzie). Surowicze osierdzie składa się z wewnętrznej płytki trzewnej (nasierdzia), która bezpośrednio pokrywa serce i jest z nim ściśle związana, oraz zewnętrznej płytki rodzicielskiej (ciemieniowej) wyścielającej włókniste osierdzie od wewnątrz i która przechodzi do nasierdzia w miejscu dużych naczyń. Włókniste osierdzie na podstawie serca wchodzi do przydanki (zewnętrznej osłony) dużych naczyń; z boku znajdują się worki opłucnowe przylegające do osierdzia, od dołu rosną razem ze środkiem ścięgna przepony, a przód jest połączony włóknami tkanki łącznej z mostkiem. Pomiędzy dwiema płytkami osierdzia surowiczego, ciemieniowego i nasierdzia znajduje się szczelinowa przestrzeń - jama osierdziowa wyłożona mezotelium, która zawiera niewielką ilość (do 50 ml) płynu surowiczego. Osierdzie izoluje serce od otaczających narządów, chroni serce przed nadmiernym rozciąganiem, a surowiczy płyn między jego płytkami zmniejsza tarcie podczas skurczów serca.

    Data dodania: 2017-11-21; Wyświetleń: 2750; ZAMÓWIENIE PISANIE PRACY

    STRUKTURA I PRACA SERCA Temat. WYMIARY SERCA SĄ 0,47% OD MASY CAŁEGO CIAŁA, W przybliżeniu równe rozmiarowi pięści człowieka. SERCE JEST W ŚRODKU. - prezentacja

    Prezentacja została opublikowana rok temu przez użytkownika Tatiana Milanov

    Powiązane prezentacje

    Prezentacja na temat: „STRUKTURA I PRACA SERCA. WYMIARY SERCA SĄ 0,47% OD CAŁKOWITEGO CIAŁA, WIELKOŚĆ ROZMIARÓW LUDZKIEJ. SERCE JEST W ŚRODKU”. - Zapis:

    1 STRUKTURA I PRACA SERCA Temat

    2 Wielkość serca wynosi 0,47% masy całego ciała, w przybliżeniu równej wielkości ludzkiej pięści. SERCE JEST W ŚRODKOWEJ MIĘDZY PRAWYMI I PRAWYMI PŁUCAMI, PRZENIESIONYMI NA LEWĄ STRONĘ. SERCE SERCA JEST PRZEPROWADZONE W DÓŁ, ​​DO PRZODU I MAŁEJ LEWEJ. SERCE WPŁYWA NA MAKSYMALNIE POCZUCIE CIAŁA. Pozycja serca w klatce piersiowej. Cechy mięśnia sercowego. Regulacja tętna. Rozwiąż problem: oblicz masę swojego serca, jeśli twoja waga wynosi 40 kg.

    3 SERCE - TORBA ŚWIĘTA MIĘŚNIOWA. STRUKTURA SERCA IMPULSY SĄ W NICH

    4 CARDIUM MUSCLE posiada tę zdolność, tj AUTOMATYZACJA, DZIĘKI KTÓREMU JEST KOLEJNOŚĆ CYKLU SERCA. Zdolność organu do pracy bez stymulacji sygnału z zewnątrz nazywa się automatyzmem. Ściana wewnętrzna worka blisko serca wydziela płynną „torebkę” tkanki łącznej zmniejsza tarcie

    5 NERVOUS Regulacja tętna. (siła i tętno) Humoralny nerw przywspółczulny (wędrówka) spowalnia serce Sympatyczny nerw przyspiesza serce Adrenalina przyspiesza Jon potasowy --- spowalnia serce Jon wapnia - przyspiesza pracę serca

    6 Struktura serca i naczyń krwionośnych związanych z sercem. Struktura serca odpowiada jego funkcji. Jest on podzielony solidną partycją na dwie części - lewą i prawą. Każda część serca jest podzielona na dwa komunikujące się ze sobą działy: górny - przedsionek i niższy - komora.

    7 Ściany przedsionków są znacznie cieńsze niż ściany komór, ponieważ praca przedsionków jest stosunkowo niewielka. Dzięki ich redukcji krew przedostaje się do komór. Komory wykonują znacznie więcej pracy, przepychając krew na całej długości naczyń. Mięśniowa ściana lewej komory jest grubsza niż ściana prawej, ponieważ wykonuje dużo pracy - przepycha krew przez duży krąg krążenia krwi

    8 Z lewej komory krew dostaje się do aorty (największej tętnicy), z prawej komory do tętnicy płucnej. Aorta Tętnica płucna z zastawką półksiężycową Prawa komora Składane zastawki z nitkami ścięgnistymi i mięśniami brodawkowatymi Żyła główna dolna Prawy przedsionek Żyła główna górna Między komorami i tętnicami występują półksiężycowate zastawki, które zapobiegają powrotowi krwi z tętnic do komór. Dlatego krew porusza się tylko w jednym kierunku.

    9 Przypisanie zadań 1. Prawa komora 2. Prawy przedsionek 3. Lewa komora 4. Lewy przedsionek 5. Zawory składane 6. Zawory półpodstawne 7. Aorta 8. Tętnica płucna 9. Żyła główna górna 10. Żyła płucna 11. Włókna ścięgna 12. Mięsień brodawkowaty 13. Dolna żyła główna

    10 Wnioski: 1. Struktura serca odpowiada jego funkcji. 2. Mięśnie serca mają automatyzm, tym samym utrzymując sekwencję cyklu sercowego. 3. Nerwowa i humoralna regulacja serca dostosowuje jego pracę do potrzeb ciała.

    Serce w rozmiarze pięści

    Struktura serca. Serce (co) jest stożkowym, wydrążonym narządem mięśniowym (ryc. 104), znajdującym się w śródpiersiu przednim. Większość serca znajduje się w lewej połowie jamy klatki piersiowej. Rozmiar serca jest porównywany do wielkości pięści osoby; jego waga wynosi około 300 g. W sercu znajduje się szeroka część - podstawa, zwężona część - górna i trzy powierzchnie: przednia, tylna i dolna. Podstawa serca jest skierowana do góry i do tyłu, wierzchołek w dół i do przodu, przednia powierzchnia zwrócona w stronę mostka i chrząstek żebrowych, tylna do przełyku, dolna do środka ścięgna przepony.

    Rys. 104. Serce (widok z przodu). 1 - wierzchołek serca; 2 - prawa komora; 3 - lewa komora; 4 - prawy przedsionek; 5 - lewe przedsionek; 6 - prawe ucho; 7 - lewe ucho; 8 - bruzda wieńcowa; 9 - przedni rowek wzdłużny; 10 - pień płucny; 11 - żyła główna główna; 12 - więzadło tętnicze (przerośnięty kanał kanałowy); 13 - aorta; 14 - miejsce przejścia osierdzia w nasierdzie; 15 - tułów ramienno-głowowy (bezimienna tętnica); 16 - lewa wspólna tętnica szyjna; 17 - lewa tętnica podobojczykowa

    Ściana serca składa się z trzech warstw: wewnętrznej - wsierdzia, środkowego - mięśnia sercowego i zewnętrznego - nasierdzia. Całe serce jest zamknięte w osierdziu - osierdzie. Osierdzie i nasierdzie to dwie warstwy błony surowiczej serca, między którymi znajduje się szczelinowa przestrzeń - jama osierdzia zawierająca niewielką ilość płynu surowiczego. Miokardium - najsilniejsza warstwa ściany serca - składa się z prążkowanej tkanki mięśniowej. Włókna mięśniowe w ścianie serca są połączone mostami (anastomozami). W przeciwieństwie do mięśni szkieletowych, mięsień sercowy, chociaż jest prążkowany, ale mimowolnie się kurczy.

    Wsierdzia jest cienką osłonką tkanki łącznej wyścieloną śródbłonkiem. Zakrywa mięsień sercowy od wewnątrz, a ponadto tworzy zastawki serca.

    Czterokomorowe serce człowieka (ryc. 105). Jest on podzielony przez podział wzdłużny na dwie nie komunikujące się połówki: prawą i lewą 1. W prawej połowie płynie żylna krew, w lewej - tętnicza. Z kolei każda połowa serca składa się z dwóch komór: górnej - atrium (atrium) i dolnej - komory (ventriculus), które komunikują się ze sobą przez otwór przedsionkowo-komorowy (przedsionkowo-komorowy). Ściana każdego atrium z przodu tworzy występ, zwany uchem. Na wewnętrznej powierzchni komór znajdują się rzuty warstwy mięśniowej serca - mięśnie brodawkowate. Ściana lewej komory jest znacznie grubsza niż prawa.

    1 (Płód w górnej części przegrody serca między przedsionkami ma tzw. Owalny otwór, który rośnie po urodzeniu).

    Rys. 105. Serce. 1 - błona mięśniowa prawej komory; 2 - mięśnie brodawkowate; 3 - nitka ścięgna; 4 - zastawka trójdzielna; 5 - prawa tętnica wieńcowa (cięcie); 6 - przegroda między komorami; 7 - otwarcie żyły głównej dolnej; 8 - prawe ucho; 9 - prawy przedsionek; 10 - żyła główna główna; 11 - przegroda między przedsionkami; 12 - otwory żył płucnych; 13 - lewe ucho; 14 - lewy przedsionek; 15 - przepustnica; 16 - osłonka mięśni lewej komory

    Naczynia wchodzące do serca i opuszczające serce Dwie największe żyły wpadają do prawego przedsionka: górne i dolne puste żyły, przez które płynie krew żylna ze wszystkich części ciała (z wyjątkiem ścian serca). Otwiera to również wspólne żylne naczynie samego serca - zatokę wieńcową serca.

    W lewym przedsionku otwierają się cztery żyły płucne, które przenoszą krew tętniczą z płuc do serca.

    Z prawej komory dochodzi tułów pnia płucnego, przez który krew żylna jest przesyłana do płuc.

    Z lewej komory pochodzi największe naczynie tętnicze - aorta, która przenosi krew tętniczą na całe ciało.

    Zawory serca. Istnieją fałdy wsierdzia - zastawki serca w pobliżu otworów przedsionkowo-komorowych i otworów, które rozpoczynają aortę i pień płucny. Istnieją zawory przedsionkowo-komorowe (fałdowe) i półksiężycowate (kieszeniowe). W otworach przedsionkowo-komorowych o tej samej nazwie znajdują się zastawki: prawa składa się z trzech zastawek (trójdzielnej), lewej z dwóch zastawek (dwupłatkowej lub mitralnej). Nici ścięgna rozciągające się od mięśni brodawkowatych są przymocowane do zaworów tych zaworów. Wokół otworu pnia płucnego i otworu aorty znajdują się trzy zastawki półksiężycowate. Znaczenie zastawek polega na tym, że nie pozwalają one na przepływ wsteczny krwi: zawory klapowe z komór do przedsionków i półksiężycowate z aorty i pnia płucnego do odpowiednich komór. W niektórych chorobach serca struktura zastawek zmienia się, co powoduje zaburzenia serca (wady serca).

    Naczynia sercowe. Mięsień serca wykonuje świetną robotę przez cały czas. Dlatego szczególnie ważny jest ciągły przepływ tlenu i składników odżywczych do serca. Mięsień sercowy otrzymuje składniki odżywcze i tlen z krwi, gdy nie przepływa przez komory serca, ale przez specjalne naczynia.

    Dopływ krwi do serca następuje przez dwie tętnice wieńcowe: prawą i lewą. Odchodzą od początkowej aorty i znajdują się w bruździe wieńcowej serca. Tętnice wieńcowe, podobnie jak tętnice innych narządów, dzielą się na mniejsze gałęzie, a następnie na naczynia włosowate. Składniki odżywcze i tlen przechodzą przez ściany naczyń włosowatych z krwi do tkanki ściany serca, a produkty metaboliczne wracają. W wyniku tego krew tętnicza staje się żylna. Z naczyń włosowatych krew żylna przechodzi do żył serca. Wszystkie żyły serca wtapiają się we wspólne naczynie żylne - zatokę wieńcową serca, która wpływa do prawego przedsionka. Naruszenia dopływu krwi do serca powodują zmianę jego aktywności. W szczególności czasami dochodzi do całkowitego zamknięcia światła śródmięśniowych gałęzi tętnic wieńcowych, co zakłóca przepływ krwi do odpowiedniego obszaru mięśnia sercowego i powoduje zawał mięśnia sercowego.

    Granice serca. W praktyce medycznej konieczne jest określenie granic serca - ich rzut na przednią ścianę klatki piersiowej. Wierzchołek serca znajduje się w piątej przestrzeni międzyżebrowej od 1 do 2 cm do wewnątrz od lewej linii środkowo-obojczykowej. Górną granicę serca określa górna krawędź pary żeber chrząstki III. Prawa granica rozciąga się 1-2 cm na prawo od mostka od III do V żebra (włącznie). Lewa granica przechodzi ukośnie od wierzchołka serca do chrząstki trzeciego lewego żebra.

    W niektórych chorobach, takich jak choroby serca, wielkość serca wzrasta, a następnie jego granice są przesunięte. Określanie granic serca wytwarzanych przez perkusję (stukanie) i ocenę powstałych dźwięków lub za pomocą promieni rentgenowskich.

    Aktywność serca

    Praca serca składa się z rytmicznie powtarzanych skurczów i rozluźnień przedsionków i komór. Skurcz nazywa się skurczem, a relaksacja nazywa się rozkurczem. Skurcze i rozluźnienie różnych części serca występują w ściśle określonej kolejności. Zwyczajowo rozróżnia się trzy fazy aktywności serca. Początkowo oba przedsionki (faza I) są jednocześnie zmniejszane, podczas gdy krew przechodzi z przedsionków do komór; te ostatnie są relaksujące. Następnie dochodzi do jednoczesnego skurczu obu komór (faza II), w tym czasie przedsionki przechodzą w stan relaksu. Krew podczas skurczu komorowego jest wyrzucana do aorty i pnia płucnego. Po skurczu komór rozpoczyna się ich relaksacja (faza III); Auricles w tym czasie są również w luźnej domenie. Ta faza aktywności serca nazywana jest ogólną przerwą. Podczas ogólnej przerwy krew płynie z naczyń żylnych do przedsionków.

    Zatem skurcz przedsionkowy zastępuje się skurczem komorowym, a następnie następuje ogólna przerwa (rozluźnienie komór przy jednoczesnym rozluźnieniu przedsionków). Wszystkie trzy fazy tworzą jeden cykl serca. Po ogólnej przerwie rozpoczyna się następny skurcz przedsionkowy i ponownie powtarzane są wszystkie fazy aktywności serca.

    Skurcz przedsionkowy trwa około 0,1 sekundy, skurcz komorowy - 0,3 sekundy, całkowita przerwa - 0,4 sekundy. Dlatego jeden cykl serca trwa około 0,8 sekundy, co odpowiada 75 uderzeniom serca na minutę. Liczba uderzeń serca w spoczynku waha się od 60 do 80 na minutę. Częstotliwość skurczów i ich siła różnią się w zależności od różnych warunków, w których znajduje się ciało. Tak więc podczas ćwiczeń praca serca wzrasta. Jednocześnie ważne jest szkolenie. U osób, które są fizycznie wyszkolone, praca serca jest wzmocniona głównie ze względu na wzrost siły skurczów serca i, w mniejszym stopniu, ze względu na wzrost bicia serca. Nieprzeszkolony, wręcz przeciwnie, gwałtownie zwiększa tętno. Tętno zależy od wieku. U noworodków serce kurczy się około 140 razy na minutę. Kołatanie serca często obserwuje się u osób starszych (90-95).

    W chorobach związanych z gorączką kołatanie serca jest zwykle zwiększone (tachykardia). Jedynie w niektórych chorobach zmniejsza się skurcz serca (bradykardia). Czasami dochodzi do naruszenia prawidłowej przemiany uderzeń serca (arytmia).

    W tym samym czasie ta sama ilość krwi przepływa przez obie połowy serca. Objętość krwi wyrzucanej przez komorę w jednym skurczu nazywa się skurczową; średnio wynosi 60 ml krwi. Ilość krwi, która wyrzuca komorę w ciągu jednej minuty, nazywa się objętością minutową. Objętość minutowa jest równa skurczowej, pomnożonej przez liczbę uderzeń serca na minutę.

    Aby scharakteryzować stan mięśnia sercowego i jego pracę, zwykle określa się impuls serca, tony serca i wykonuje badania elektrokardiograficzne i inne.

    Pchnięcie serca. Podczas skurczu komory serce kurczy się, jego wierzchołek sztywnieje i uderza w ścianę klatki piersiowej w piątej przestrzeni międzyżebrowej po lewej stronie (w miejscu projekcji wierzchołka). Zjawisko to nazywane jest biciem serca. Zazwyczaj impuls serca jest określany przez przyłożenie ręki do ściany klatki piersiowej.

    Dźwięki serca. Podczas pracy serca są dźwięki zwane tonami serca. Słychać je, wkładając ucho bezpośrednio do klatki piersiowej lub za pomocą specjalnych urządzeń (stetoskop i fonendoskop). Słuchanie w medycynie nazywa się osłuchiwaniem.

    Istnieją dwa tony serca: pierwszy i drugi. Pierwszy dźwięk pojawia się na początku skurczu komorowego. Jest to spowodowane skurczami mięśni komór, a także zamknięciem zaworów przedsionkowo-komorowych (guzków) i nazywane jest skurczowym. Drugi ton zależy od zamknięcia zastawek półksiężycowatych podczas rozkurczu komorowego i nazywa się rozkurczowym. Pierwszy dźwięk jest niższy i dłuższy niż drugi. Drugi ton jest krótki i wysoki.

    W niektórych chorobach serca zmienia się charakter dźwięków. Tak więc, z bolesnymi zmianami w mięśniu sercowym, siła i klarowność dźwięków zwykle maleją (stają się głuche). W przypadku wad serca, tj. Ze zmianą normalnej struktury zastawek serca (marszczenie, zniszczenie itp.), A także zwężeniem zakrytych przez nie otworów, dźwięki serca tracą swoją czystość, mieszają się z nimi niezwykłe dźwięki - hałas. Z natury dźwięków ocenianych na podstawie stanu serca. Dlatego słuchanie tonów serca jest jedną z najważniejszych metod badania stosowanych w praktyce medycznej.

    Elektrokardiografia. Podnieceniu i wynikającemu z tego skurczowi mięśnia sercowego, podobnie jak innym mięśniom, towarzyszą zjawiska bioelektryczne - prądy akcji. Wykonywane są na powierzchni ciała i za pomocą specjalnych urządzeń można wykryć i zarejestrować na specjalnym filmie fotograficznym. Podczas rejestrowania prądów działania serca uzyskuje się złożoną krzywą zwaną elektrokardiogramem (ryc. 106). Na elektrokardiogramie u zdrowej osoby występuje pięć zębów stałych, oznaczonych literami P, Q, R, S, T. Różne zęby są związane z pobudzeniem i skurczem różnych części serca. W chorobie serca występują zmiany w elektrokardiogramie. W zależności od charakteru zmian ocenia się jedną lub inną chorobę. Na przykład elektrokardiogram może określić chorobę serca spowodowaną upośledzonym dopływem krwi do mięśnia sercowego. Podczas badania pacjentów powszechnie stosuje się rejestrację prądów akcji serca. W tym celu wykorzystywane są specjalne urządzenia - elektrokardiografy.

    Rys. 106. Elektrokardiogram

    Automatyczne serce. Przez automatyczne serce rozumiemy zdolność serca do rytmicznego zmniejszania się, niezależnie od bodźców, które wchodzą do niego z zewnątrz. Zdolność tę znaleziono w eksperymentach z izolowanym sercem. Jeśli serce żaby jest wycięte z ciała, to nadal rytmicznie zmniejsza się na chwilę. Izolowane serce ciepłokrwistej LIVESTY może również sam się kurczyć, ale w tym celu konieczne jest przejście przez system naczyń krwionośnych serca płynu, który zastępuje krew, na przykład specjalnego roztworu zawierającego różne sole w określonym stężeniu. Rosyjski naukowiec A. Kulyabko był w stanie ożywić serce dziecka w ten sposób nawet kilka godzin po śmierci i przez długi czas, aby utrzymać swoje skurcze.

    Naukowcy odkryli, że automatyzacja serca zależy od tego, że pobudzenie powstaje w sercu i jest przenoszone na wszystkie części mięśnia sercowego. Ta funkcja serca jest wykonywana przez specjalny tak zwany system przewodzenia (Rys. 107). Składa się ze specjalnych włókien mięśniowych (włókien Purkinjego), różniących się strukturą od innych włókien mięśnia sercowego i komórek nerwowych. Układ przewodzenia serca obejmuje: węzeł zatokowy (węzeł Kish-Flyak), węzeł przedsionkowo-komorowy (węzeł Ashoff-Tavara) i wiązkę Jego. Węzeł zatokowy znajduje się w ścianie prawego przedsionka u zbiegu żyły głównej górnej. Węzeł przedsionkowo-komorowy znajduje się w ścianie serca na granicy prawego przedsionka i komory. Wiązka Hisy odchodzi od węzła przedsionkowo-komorowego, kontynuuje się w przegrodzie między komorami, gdzie jest podzielona na dwie nogi, przechodząc do prawej i lewej komory. Ustalono, że wzbudzenie występuje w węźle zatokowym i jest przenoszone stamtąd wzdłuż reszty układu przewodzącego do mięśnia serca, powodując jego rytmiczne skurcze.

    Rys. 107. System przewodzący serca. 1 - węzeł zatokowy; 2 - węzeł przedsionkowo-komorowy; 3 - wiązka Jego; 4 - blok gałęzi pęczka; 5 - zastawka lewego przedsionkowo-komorowego (dwupłatkowego); 6 - przegroda między komorami; 7 - żyła główna dolna; 8 - żyła główna główna; 9 - prawa komora; 10 - lewa komora; 11 - prawy przedsionek; 12 - lewy przedsionek; 13 - prawy zawór przedsionkowo-komorowy (trójdzielny)

    Bolesne zmiany w układzie przewodzenia powodują zaburzenia transmisji wzbudzenia w mięśniu sercowym, zmianę rytmu i sekwencji pracy serca. W szczególności może wystąpić stan zwany poprzecznym blokiem serca, w którym komory kurczą się rzadziej niż przedsionki.

    Duży i mały krąg krążenia krwi

    Wszystkie naczynia krwionośne w ludzkim ciele to dwa koła krążenia krwi: duże i małe (Tabela V).

    Tabela V. Schemat krążenia krwi i krążenia limfy. Czerwone oznakowane naczynia, przez które przepływa krew tętnicza; niebieskie - naczynia z krwią żylną; zmasakrowany system żyły wrotnej; żółty pokazuje naczynia limfatyczne. 1 - prawa połowa serca; 2 - lewa połowa serca; 3 - aorta; 4 - żyły płucne; 5 - górne i dolne puste żyły; 6 - pień płucny; 7 - żołądek; 8 - śledziona; 9 - trzustka; 10 - jelito cienkie i duże; 11 - żyła wrotna; 12 - wątroba; 13 - nerki

    Krążenie ogólnoustrojowe rozpoczyna się od aorty, która rozciąga się od lewej komory serca i przenosi krew tętniczą do wszystkich narządów. W drodze do aorty daje liczne gałęzie - tętnice. Wchodzą do organów, są podzielone na mniejsze gałęzie, które tworzą sieć naczyń włosowatych. Z naczyń włosowatych krew, już żylna, przechodzi w małe żyły. Małe żyły, łączące się ze sobą, tworzą większe żyły. Spośród wszystkich żył krążenia ogólnoustrojowego, krew jest zbierana do górnej i dolnej żyły głównej, która otwiera się do prawego przedsionka.

    Zatem krążenie ogólnoustrojowe reprezentuje układ naczyń, przez które krew przemieszcza się z lewej komory serca do narządów i z narządów do prawego przedsionka.

    Krążenie płucne zaczyna się od pnia płucnego, który rozciąga się od prawej komory i przenosi krew żylną do płuc. Z płuc krew tętnicza przepływa przez żyły płucne do lewego przedsionka. Innymi słowy, krążenie płucne jest układem naczyń, przez które krew przemieszcza się z prawej komory do płuc iz płuc do lewego przedsionka.

    Naczynia krążenia płucnego

    Pień płucny (truncus pulmonalis) (dawniej nazywany tętnicą płucną) jest jednym z największych naczyń w ludzkim ciele, wychodzącym z prawej komory i wznoszącym się ku górze. Na poziomie IV kręgu piersiowego pień jest podzielony na prawą i lewą tętnicę płucną, z których każda wchodzi do odpowiedniego płuca przez jego bramę.

    Wewnątrz płuc tętnica płucna z kolei jest podzielona na mniejsze gałęzie, a następnie do sieci kapilarnych przylegających do pęcherzyków płucnych. Tutaj następuje wymiana gazowa: dwutlenek węgla przechodzi z krwi do pęcherzyków płucnych iz powrotem - tlen. W rezultacie krew żylna przechodzi w tętnicę. Krew tętnicza z naczyń włosowatych wpływa do żył płucnych.

    Żyły płucne wychodzą z obu płuc przez bramę i wpływają do lewego przedsionka. Przez żyły płucne krew tętnicza płynie z płuc do serca.

    Tętnice krążenia systemowego. Aorta

    Rys. 108. Aorta i pień płucny (część). 1 - zastawki półksiężycowe aorty; 2 - prawa tętnica wieńcowa; 3 - otwarcie prawej tętnicy wieńcowej; 4 - lewa tętnica wieńcowa; 5 - otwarcie lewej tętnicy wieńcowej; 6 - wgniecenia (zatoki) między zastawkami półksiężycowymi a ścianą aorty; 7 - aorta wstępująca; 8 - łuk aorty; 9 - aorta zstępująca; 10 - pień płucny; 11 - lewa tętnica płucna; 12 - prawa tętnica płucna; 13 - tułów głowy; 14 - prawa tętnica podobojczykowa; 15 - prawa wspólna tętnica szyjna; 16 - lewa wspólna tętnica szyjna; 17 - lewa tętnica podobojczykowa

    Aorta (aorta) jest największym naczyniem tętniczym ciała (ryc. 108). Aorta wyróżnia się wstępującą częścią (aortą wstępującą), łukiem aorty i częścią zstępującą (aortą zstępującą). Zstępująca aorta z kolei dzieli się na dwie części: aortę piersiową i aortę brzuszną (tabela VI).

    Tabela VI. Układ tętniczy (schemat). 1 - powierzchowna tętnica skroniowa; 2 twarzy; 3 - prawy wspólny senny; 4 - lewy wspólny senny; 5 - tułów głowy; 6 - lewa tętnica podobojczykowa; 7 - łuk aorty; 8 - prawa tętnica pachowa; 9 - lewe ramię; 10 - promieniowanie; 11 - łokieć; 12 - nerkowy; 13 - aorta brzuszna; 14 - tętnica zewnętrzna biodrowa; 15 - udowy; 16 - głęboka tętnica udowa; 17 - podkolanowy; 18 - piszczel przedni; 19 - piszczel tylny; 20 - tętnica tylnej stopy

    Aorta wstępująca unosi się w górę z lewej komory, będąc w worku osierdziowym. Z jego początkowej części, zwanej bańką aorty, prawe i lewe tętnice wieńcowe, które zaopatrują serce, rozciągają się nad zastawkami półksiężycowatymi.

    Łuk aorty i jej gałęzie

    Łuk aorty (arcus aortae) jest kontynuacją aorty wstępującej, znajdującej się w przednim śródpiersiu poza osierdziem, pochyla się nad lewym oskrzelem i przechodzi do aorty zstępującej. Trzy duże tętnice odchodzą od łuku aorty: pnia barku, lewej tętnicy szyjnej wspólnej i lewej tętnicy podobojczykowej.

    Pień barku głowy (truncus brachiocephalicus) lub bezimienna tętnica (a. Anonyma 1) jest krótkim, grubym naczyniem, które z kolei dzieli się na prawą wspólną tętnicę szyjną i prawą tętnicę podobojczykową (patrz Rys. 108).

    1 (Skrócona arteria (tętnica) jest oznaczona przez a.)

    Wspólna tętnica szyjna (a. Carrotis communis) każdej strony unosi się na szyi do poziomu górnej krawędzi chrząstki tarczycy, gdzie jest podzielona na dwie gałęzie: zewnętrzną tętnicę szyjną i wewnętrzną tętnicę szyjną. Wspólna tętnica szyjna jest naciskana, aby zatrzymać krążenie krwi do guzka w procesie poprzecznym VI kręgu szyjnego.

    Wewnętrzna tętnica szyjna podnosi się, nie daje rozgałęzień na szyi, przenika przez uśpiony kanał kości skroniowej do jamy czaszki, gdzie jest dzielona na gałęzie zaopatrujące mózg w krew - tętnice środkowe i przednie mózgu. Ponadto daje tętnicę oczodołową, która przenika przez otwór wzrokowy do orbity, gdzie daje gałęzie gałki ocznej, gruczołu łzowego, mięśni i skóry okolicy czoła.

    Zewnętrzna tętnica szyjna unosi się, przechodzi w grubości ślinianki przyusznej za gałęziami dolnej szczęki. Po drodze odchodzi od niego duża liczba gałęzi (rys. 109). Należą do nich: górna tętnica tarczycy zaopatruje tarczycę i krtań; tętnica językowa zaopatruje język i gruczoł ślinowy hipogossal; tętnica twarzowa przechodzi do twarzy, gdzie unosi się do wewnętrznego kącika oka, dając gałęzie podżuchwowego gruczołu ślinowego, mięśnie i skórę twarzy itp.; tętnica potyliczna zaopatruje skórę i mięśnie obszaru o tej samej nazwie; tętnica gardłowa zaopatruje gardło. Zewnętrzna tętnica szyjna, dając te gałęzie, jest podzielona na tętnicę szczękową i powierzchowną tętnicę skroniową. Tętnica szczękowa dostarcza krew do górnej i dolnej szczęki i zębów, mięśni żucia, ścian jamy nosowej, podniebienia twardego i miękkiego oraz twardej błony mózgu. Widły powierzchniowej tętnicy skroniowej w regionie skroniowym.

    Rys. 109. Tętnice głowy i szyi. 1 - wspólna tętnica szyjna; 2 - zewnętrzna tętnica szyjna; 3 - tętnica szyjna wewnętrzna; 4 - tętnica szczękowa; 5 i 6 - tętnica potyliczna; 7 - mięsień czworoboczny; 8 - środkowy mięsień skalenowy; 9 - splot ramienny; 10 - pień szyjki tarczycy; 11 - powierzchowna tętnica skroniowa; 12 - lepsza tętnica tarczycy; 13 - tętnica twarzowa; 14 - tętnica językowa; 15 - środkowa tętnica opony twardej

    Dwie gałęzie zewnętrznej tętnicy szyjnej są łatwo odczuwalne: tętnica twarzowa i powierzchowna tętnica skroniowa. Tętnicę twarzową można przycisnąć do dolnej szczęki przed właściwym mięśniem do żucia, powierzchowną tętnicę skroniową do kości skroniowej przed małżowiną uszną.

    Tętnica podobojczykowa (a. Subclavia) każdej strony przechodzi przez wierzchołek płuca. Jego gałęzie są: wewnętrzna tętnica piersiowa idzie do piersi, do przedniej ściany klatki piersiowej i osierdzia; tarczyca - do mięśni tarczycy, krtani i szyi; żebrowy tułów szyjny - do mięśni szyi i dwóch górnych mięśni międzyżebrowych; poprzeczna tętnica szyi - do mięśni szyi; Tętnica kręgowa, największa gałąź tętnicy podobojczykowej, przechodzi przez otwory w poprzecznych procesach kręgów szyjnych i przez duży otwór potyliczny wchodzi do jamy czaszki, uczestniczy w ukrwieniu rdzenia kręgowego, móżdżku i półkul mózgowych. Obie tętnice kręgowe, łącząc się, tworzą główną tętnicę. Gałęzie tego ostatniego, łączące się z gałęziami tętnicy szyjnej wewnętrznej na podstawie mózgu, tworzą krąg tętniczy.

    Tętnica pachowa (a. Axillaris) znajduje się w tej samej depresji, będącej kontynuacją tętnicy podobojczykowej. Daje gałęzie biorące udział w dopływie krwi do mięśni obręczy barkowej, worków stawu barkowego, a także niektórych mięśni klatki piersiowej i pleców (duże i małe mięśnie piersiowe, mięsień zębaty przedni i szerokie mięśnie pleców). Tętnica pachowa wchodzi do tętnicy ramiennej.

    Tętnica ramienna (a. Brachialis, patrz tab. VI) leży przyśrodkowo do mięśnia dwugłowego; ze względu na gałęzie dochodzi do ukrwienia barku (mięśni, skóry, kości). Największą gałęzią tętnicy ramiennej jest głęboka tętnica barku, która dostarcza krew do mięśnia trójgłowego. W jamie łokciowej tętnicę ramienną dzieli się na tętnice promieniowe i łokciowe.

    Tętnice promieniowe (a. Radialis) i łokciowe (a. Ulnaris) dają gałęzie, dzięki czemu dochodzi do ukrwienia mięśni, skóry i kości przedramienia. Tętnica promieniowa w dolnej trzeciej części przedramienia nie jest zakryta przez mięśnie i jest łatwa do wykrycia; zazwyczaj określa puls. Od przedramienia tętnice promieniowe i łokciowe przechodzą do ręki, gdzie tworzą dwa tętnicze łuki dłoniowe: powierzchowne i głębokie. Z tych łuków odchodzą palce i tętnice śródręcza.

    Aorta piersiowa i jej gałęzie

    Aorta piersiowa (aorta thoracica) znajduje się w tylnym śródpiersiu przed kręgosłupem piersiowym. Daje wewnętrznym gałęziom narządy jamy klatki piersiowej (do osierdzia 1, tchawicy, oskrzeli, przełyku) i gałęzie ciemieniowe do ścian jamy klatki piersiowej (2 - 3 gałęzie prowadzące do przepony i 10 tylnych tętnic międzyżebrowych).

    1 (Mięsień sercowy, jak wskazano powyżej, zaopatrywany jest krwią z tętnic wieńcowych, które są gałęziami aorty wstępującej).

    Poprzez specjalny otwór w części lędźwiowej przepony aorta piersiowa przechodzi do jamy brzusznej, kontynuując w postaci aorty brzusznej.

    Aorta brzuszna i jej gałęzie

    Aorta brzuszna (aorta abdominalis) znajduje się przed kręgosłupem lędźwiowym, w pobliżu i na lewo od żyły głównej dolnej. Daje gałęzie ścian jamy brzusznej - gałęzie ściany i jej narządy - gałęzie wewnętrzne (ryc. 110). Gałki ciemieniowe to gałęzie przepony i 4 pary tętnic lędźwiowych.

    Rys. 110. Gałęzie aorty brzusznej (schemat). 1 - aorta brzuszna; 2 - pnia trzewnego; 3 - lewa aorta żołądkowa; 4 - aorta śledziony; 5 - tętnica wątrobowa; 6, 7, 8, 9, 10, 11, 13 i 14 - gałęzie tętnicy wątrobowej do narządów (do wątroby, pęcherzyka żółciowego, żołądka, trzustki i dwunastnicy); 12 - gałęzie tętnicy śledzionowej do żołądka; 15 - tętnica krezkowa górna; 16, 17, 18 i 19 - gałęzie tętnicy krezkowej górnej do narządów (do poprzecznego wznoszenia i jelita ślepego, procesu robaczkowego); 20 - zespolenie między gałęziami tętnicy krezkowej górnej i dolnej; 21 - dolna tętnica krezkowa; 22, 23 i 24 - gałęzie tętnicy krezkowej dolnej do narządów (do zstępującej, esicy i odbytnicy); 25 - tętnica biodrowa wspólna; 26 - tętnica biodrowa zewnętrzna; 27 - tętnica biodrowa wewnętrzna

    Wewnętrzne gałęzie aorty brzusznej dzielą się na pary i pary.

    Trzy sparowane gałęzie: tętnice nadnerczy - do nadnerczy; tętnice nerkowe - do nerek; wewnętrzne tętnice nasienne - do gruczołów rozrodczych (u mężczyzn, przechodzą przez kanał pachwinowy do jąder, u kobiet zstępują do jamy miednicy - do jajników).

    Istnieją trzy niesparowane gałęzie aorty brzusznej: 1) pień trzewny (truncus coeliacus) lub tętnica trzewna opuszcza aortę poniżej przepony i dzieli się na trzy gałęzie: a) lewą tętnicę żołądkową, b) tętnicę śledzionową i c) tętnicę wątrobową; z powodu ich ukrwienia występują niesparowane narządy górnej jamy brzusznej: żołądek, śledziona, wątroba, woreczek żółciowy, trzustka i częściowo dwunastnica; 2) tętnica krezkowa górna (a. Mesenterica superior) daje gałęzie jelita ślepego z procesem robaczkowym, okrężnicą wstępującą i poprzeczną, dwunastnicą i dużą liczbą gałęzi (15-20) do jelita czczego i jelita krętego; 3) dolna tętnica krezkowa (a. Mesenterica gorsza) daje gałęzie zstępującej okrężnicy, esicy i górnej części odbytnicy.

    Aortę brzuszną po odejściu tych gałęzi od ścian i narządów jamy brzusznej na poziomie IV kręgu lędźwiowego dzieli się na dwie - prawą i lewą - tętnice biodrowe wspólne. Każda wspólna tętnica biodrowa jest z kolei podzielona na poziomie stawu krzyżowo-biodrowego na tętnice biodrowe wewnętrzne i zewnętrzne.

    Wewnętrzna tętnica biodrowa (a. Iliaca interna) wchodzi do jamy miednicy, gdzie daje dużą liczbę gałęzi. Ze względu na ich dopływ krwi do ścian i narządów miednicy małej: mięśnie pośladkowe i inne mięśnie miednicy, odbytnicy dolnej, pęcherza moczowego, cewki moczowej, macicy i pochwy (u kobiet), prostaty i prącia (u mężczyzn), tkanki krocza. Jedna z gałęzi tętnicy biodrowej wewnętrznej - tętnica zasłonowa - przechodzi do uda, gdzie uczestniczy w zaopatrzeniu stawu biodrowego i przywodzicieli uda.

    Zewnętrzna tętnica biodrowa (a. Iliaca externa, patrz tab. VI) daje gałęzie przedniej ściany brzucha i pod pachwinowym więzadłem przechodzi do uda. Jego kontynuacja na udzie nazywa się tętnicą udową.

    Tętnica udowa (a. Femoralis) daje gałęzie, przez które dopływa krew do uda (mięśnie, skóra, kość). Największa gałąź tętnicy udowej nazywana jest głęboką tętnicą udową. Ona z kolei daje dużą liczbę gałęzi, dzięki czemu głównie krew dopływa do uda.

    Aby zatrzymać krwawienie, tętnicę udową można przycisnąć na samym jej początku do kości łonowej.

    Tętnica udowa wchodzi do tętnicy podkolanowej, która znajduje się w tym samym dole.

    Tętnica podkolanowa (a. Poplitea) daje gałęzie stawu kolanowego i dzieli się na tętnice piszczelowe przednią i tylną. Przednie i tylne tętnice piszczelowe przechodzą między mięśniami po odpowiednich stronach piszczeli i wydzielają gałęzie, które uczestniczą w dopływie krwi do piszczeli (mięśni, skóry, kości). Stosunkowo duże naczynie - tętnica strzałkowa odchodzi od tylnej tętnicy piszczelowej. Przednia tętnica piszczelowa przechodzi w tył stopy, gdzie nazywana jest tylną tętnicą stopy. Tylna tętnica piszczelowa zgina się wokół tylnej części kostki przyśrodkowej i jest podzielona na dwie tętnice podeszwowe - tętnice przyśrodkowe i boczne. Tętnica tylnych stóp i tętnic podeszwowych zapewnia dopływ krwi do stopy.

    Tętnice ludzkiego ciała na dużą odległość znajdują się w głębi między mięśniami. Tylko w niektórych miejscach znajdują się powierzchownie i przylegają do kości. W tych miejscach można określić puls, jak również nacisnąć tętnice z krwawieniem (ryc. 111).

    Rys. 111. Miejsce nacisku tętnic na krwawienie. 1 - powierzchowny czasowy; 2 - potyliczny; 3 - twarzy; 4 - wspólny senny; 5 - podobojczykowy; 6 - ramię; 7 - promieniowanie; 8 - łokieć; 9 - udowe; 10 i 11 - tętnica grzbietowa stopy; 12 - pachowy

    Żyły krążenia układowego

    Wszystkie żylne naczynia wielkiego kręgu krążenia krwi, łącząc się, tworzą dwie największe żyły ludzkiego ciała: górną dziurę i dolną dziurę (Tabela VII). Dlatego zwyczajowo łączy się wszystkie żyły wielkiego koła krążenia krwi z układem żyły głównej górnej i żyły głównej dolnej. Układ żyły wrotnej jest izolowany od układu żyły głównej dolnej.

    Tabela VII. Układ żylny (schemat). 1 - żyła twarzy; 2 - żyła żuchwowa; 3 - wspólna żyła twarzy; 4 - wewnętrzna żyła szyjna; 5 - lewa łopatka (bezimienna) żyła; 6 - prawa żyła łopatkowa; 7 - żyła główna główna; 8 - żyła podobojczykowa; 9 - żyła pachowa; 10 - żyła ramienna; 11 - promieniowa żyła odpiszczelowa ramienia; 12 - fałszywa żyła łokciowa ręki; 13 - środkowa żyła łokciowa; 14 - żyła główna dolna; 15 - aorta brzuszna; 16 - żyła wrotna; 17 - lewa ogólna żyła jelitowa; 18 - żyła udowa: 19, 20 - duża żyła odpiszczelowa

    Żyły są podzielone na głębokie i powierzchowne. Głębokie żyły są zwykle zlokalizowane w pobliżu tętnic i nazywane są tymi samymi, co tętnice. Tylko niektóre z nich są oddzielone od tętnic lub mają inną nazwę. Wielu tętnicom nie towarzyszy jedna, ale dwie żyły o tej samej nazwie.

    Żyły powierzchowne znajdują się pod skórą. W niektórych z nich w leczeniu wstrzykiwanych leków.

    Należy pamiętać, że krew porusza się w żyłach w kierunku przeciwnym do przepływu krwi w tętnicach - z narządów do serca.

    Systemowa żyła główna

    Żyła główna górna (żyła główna górna) znajduje się w śródpiersiu przednim i wpływa do prawego przedsionka. Tworzy się przez połączenie dwóch ramion lub bezimiennych żył (prawej i lewej). Niesparowana żyła wpływa do żyły głównej górnej. Każda żyła głowy barku jest z kolei tworzona przez fuzję żyły szyjnej wewnętrznej i żyły podobojczykowej.

    Wewnętrzna żyła szyjna każdej strony leży na szyi w pobliżu wspólnej tętnicy szyjnej i zbiera krew z odpowiedniej połowy głowy (w tym mózgu), twarzy i szyi.

    Żyła podobojczykowa zbiera krew z żył ramienia i obręczy barkowej, a częściowo z żył szyi.

    Głębokie żyły ramienia są sparowane: znajdują się obok tętnic o tej samej nazwie. Z żył powierzchownych ramienia należy wyróżnić trzy: promienistą odpiszczelową, odpiszczelową łokciową i łączącą je środkową żyłę łokciową (ryc. 112). Promieniowa żyła odpiszczelowa pochodzi z tyłu dłoni, wznosi się w górę po zewnętrznej stronie przedramienia i barku i opada poniżej obojczyka do żyły pachowej. Żyła odpiszczelowa łokciowa zaczyna się z tyłu dłoni, wznosi się wzdłuż wewnętrznej powierzchni przedramienia i wpływa do żyły ramiennej na poziomie środka barku. Dożylne podawanie leków i transfuzje krwi są zwykle wykonywane w żyłach odpiszczelowych ramienia w dole kości łokciowej.

    Rys. 112. Powierzchowne żyły ramienia. 1 - żyła odpiszczelowa; 2 - żyła odpiszczelowa łokciowa; 3 - środkowa żyła łokciowa

    Największe żyły powierzchowne szyi wchodzą do żyły podobojczykowej: żyły szyjnej przedniej i szyjnej zewnętrznej.

    Niezwiązana żyła znajduje się w tylnym śródpiersiu, po prawej stronie trzonów kręgowych; pół-oddzielna żyła płynie wzdłuż lewej strony kręgosłupa. Krew żylna przepływa ze ścian i częściowo z narządów jamy klatki piersiowej do żyły nieparzystej i pół-oddzielnej (patrz Tabela VII).

    Tak więc w żyle głównej górnej krew żylna płynie z górnej części ciała do serca: z głowy, twarzy, szyi, kończyn górnych, ze ścian i narządów jamy klatki piersiowej.

    Wyjątkiem są żyły serca. Jak wspomniano powyżej, tworzą one wspólne żylne naczynie serca - zatokę wieńcową, która otwiera się niezależnie do prawego przedsionka.

    System żył portalowych

    Żyła portalowa (vena porta) znajduje się w jamie brzusznej po prawej stronie małej sieci. Powstaje w wyniku połączenia lepszych krezkowych, śledzionowych i dolnych krezek i zbiera krew żylną z następujących niesparowanych narządów: żołądka, jelita cienkiego, jelita grubego (z wyjątkiem dolnej odbytnicy), śledziony, trzustki i pęcherzyka żółciowego (ryc. 113). Żyła wrotna wchodzi do wątroby przez bramę (stąd nazwa żyły) i jest podzielona na mniejsze gałęzie, które tworzą sieci specjalnych naczyń żylnych w segmentach wątroby. Spośród nich krew żylna przechodzi do żył centralnych wątroby, a następnie do 2-3 żył wątrobowych wpływających do żyły głównej dolnej. W konsekwencji krew żylna z niesparowanych narządów jamy brzusznej, przed wejściem do ogólnego krążenia i serca, przechodzi przez wątrobę. Jak wspomniano powyżej, objawia się ochronna funkcja wątroby, jej udział w metabolizmie itp. Tak więc substancje toksyczne, które wpływają do żyły wrotnej z jelita grubego i glukoza przedostająca się do żyły wrotnej z jelita cienkiego są neutralizowane do glikogenu i dd

    Rys. 113. Układ żyły wrotnej. 1 - żyła wrotna; 2 - lepsza żyła krezkowa; 3 żyła śledzionowa; 4 - dolna żyła krezkowa; 5 - żołądek (złożony); 6 - wątroba; 7 - śledziona; 8 - ogon trzustki; 9 - dwukropek wstępujący; 10 - odbytnica (górna część); 11 - pętle jelita cienkiego; 12 - żyła woreczka żółciowego

    System dolnej żyły głównej

    Żyła główna dolna (żyła główna dolna) znajduje się w jamie brzusznej na prawo od aorty brzusznej, przechodzi przez otwór w środku ścięgna przepony do jamy klatki piersiowej i wpada do prawego przedsionka. Powstaje przez połączenie dwóch wspólnych żył biodrowych (prawej i lewej). Każda wspólna żyła biodrowa jest z kolei tworzona przez fuzję wewnętrznych i zewnętrznych żył biodrowych.

    Wewnętrzna żyła biodrowa każdej strony zbiera krew żylną z żył odpowiedniej połowy ścian i narządów miednicy małej.

    Zewnętrzna żyła biodrowa, będąca kontynuacją żyły udowej, zbiera krew żylną z żył kończyny dolnej. Głębokie żyły nóg znajdują się obok tętnic o tej samej nazwie. Z żył powierzchownych nogi należy przydzielić duże i małe żyły odpiszczelowe. Wielka żyła odpiszczelowa pochodzi z tylnej stopy, unosi się po wewnętrznej stronie nogi i uda i wpływa do żyły udowej w okolicy owalnego dołu. Mała żyła odpiszczelowa znajduje się z tyłu kości piszczelowej i wpływa do żyły podkolanowej w dole podkolanowym. Substancje lecznicze można wstrzykiwać do żyły odpiszczelowej wielkiej.

    Żyły wprowadza się do żyły głównej dolnej w jamie brzusznej, odpowiadającej parowanym gałęziom aorty brzusznej (lędźwiowej, nasiennej wewnętrznej, nerkowej i nadnerczowej), jak również żył wątrobowych opisanych powyżej.

    Tak więc przez żyłę główną dolną krew żylna płynie z dolnej połowy naszego ciała do serca: z kończyn dolnych, ścian i narządów miednicy małej, ścian i narządów jamy brzusznej.

    Krążenie krwi w płodzie (krążenie łożyska)

    Płód otrzymuje składniki odżywcze i tlen od matki przez łożysko. Dzięki temu powstają produkty rozpadu. Połączenie między płodem a łożyskiem odbywa się za pomocą pępowiny, w której znajdują się dwie tętnice pępowinowe i jedna żyła pępowinowa. Krew płynie z płodu do łożyska przez tętnice pępowinowe i z łożyska do płodu przez żyłę pępowinową.

    Układ sercowo-naczyniowy płodu ma ważne cechy. Prawe i lewe przedsionek komunikują się ze sobą za pomocą owalnego otworu umieszczonego w ich przegrodzie. Między pniem płucnym (przed podzieleniem go na gałęzie) i łukiem aorty znajduje się komunikat przez tak zwany przewód tętniczy (botal). Krążenie krwi w płodzie jest następujące (ryc. 114). Krew wzbogacona w składniki odżywcze i tlen (tętnicze) z łożyska przez żyłę pępowinową wpływa do ciała płodu. Żyła pępowinowa w pobliżu wątroby płodu jest podzielona na dwie gałęzie: jedna przechodzi do wątroby, druga zwana przewodem żylnym otwiera się do żyły głównej dolnej. Tak więc w żyle głównej dolnej miesza się krew żylną z krwią tętniczą. Mieszana krew płynie z dolnej żyły głównej do prawego przedsionka, a z niej przez owalny otwór przechodzi do lewego przedsionka, a następnie do lewej komory i aorty. W żyle głównej górnej płodu, podobnie jak w dorosłym, płynie krew żylna. Wchodzi do prawego przedsionka, następnie przechodzi do prawej komory i pnia płucnego. Od pnia płucnego do płuc, ponieważ nie działają, przepływa tylko niewielka ilość krwi, a większość z nich przez przewód tętniczy (botall) przechodzi do łuku aorty. W ten sposób krew żylna z pnia płucnego jest dodawana do krwi mieszanej płynącej wzdłuż łuku aorty. W rezultacie krew zawierająca mniej tlenu dostaje się do aorty zstępującej. We wszystkich tętnicach krążenia układowego płód ma mieszaną krew, aw aorcie wstępującej, łuku aorty i ich gałęziach krew zawiera względnie więcej tlenu niż w aorcie piersiowej i brzusznej oraz ich gałęziach.

    Rys. 114. Krążenie krwi w płodzie. 1 - łuk aorty; 2 - przewód tętniczy (botall); 3 - pień płucny; 4 - lewa komora serca; 5 - aorta brzuszna; 6 - żyła główna dolna; 7 - tętnica biodrowa wspólna; 8 - zewnętrzna tętnica biodrowa; 9 - tętnica biodrowa wewnętrzna; 10 - pęcherz; 11 - tętnica pępowinowa; 12 - żyła pępowinowa; 13 - żyła wrotna; 14 - rozgałęzienie żyły wrotnej i wątroby; 15 - przewód żylny; 16 - żyły wątrobowe; 17 - prawa komora; 18 - prawy przedsionek; 19 - żyła główna główna; 20 - aorta wstępująca. Strzałki wskazują kierunek przepływu krwi.

    Tętnice pępowinowe, przez które krew przepływa z płodu do łożyska, są gałęziami tętnic biodrowych wewnętrznych.

    Po urodzeniu pępowina jest podwiązywana i cięta, a połączenie z łożyskiem zostaje przerwane. Płuca zaczynają oddychać. Wkrótce po urodzeniu owalna dziura w przegrodzie przedsionków zarasta, przewody tętnicze i żylne opróżniają się i zamieniają w więzadła. Duży i mały krąg krążenia krwi zaczyna całkowicie funkcjonować. Nie dylatacja owalnego otworu lub przewodu tętniczego (Botallova) należy do tzw. Wrodzonej choroby serca.

    Ruch krwi w naczyniach

    Ruch krwi w naczyniach dzięki rytmicznej pracy serca. Podczas skurczu serce pod ciśnieniem wymusza krew w tętnicach. Energia ciśnienia przekazywana do krwi jest zużywana, gdy porusza się ona przez naczynia krwionośne. Większość tej energii przeznaczana jest na tarcie cząstek krwi między sobą i na ścianach naczyń krwionośnych, mniej - na komunikację prędkości przepływu krwi. Największe ciśnienie krwi jest na początku krążenia, najmniej - na końcu, a gdy krew zaczyna się oddalać od początku krążenia, ciśnienie stopniowo maleje. Zatem w aorcie wynosi 150 mm Hg, w tętnicach średniego kalibru - około 120 mm, w tętniczkach - 40 mm, w naczyniach włosowatych - 20 mm, w żyłach - nawet mniej, aw największym z nich ciśnienie jest mniejsze niż atmosferyczne - ujemne.

    Różnica w ciśnieniu krwi w różnych częściach układu naczyniowego jest bezpośrednią przyczyną jego ruchu: z miejsca większego ciśnienia krew przemieszcza się do miejsca o niższym ciśnieniu.

    Należy zauważyć, że oprócz pracy serca na przepływ krwi przez żyły wpływają jednak inne czynniki, które mają znaczenie pomocnicze. Takim czynnikiem jest w szczególności efekt ssania skrzyni. Efekt ssania klatki piersiowej wynika z faktu, że ciśnienie w jamie klatki piersiowej w momencie inhalacji jest nieco mniejsze niż ciśnienie atmosferyczne. Podciśnienie w klatce piersiowej pomaga zmniejszyć ciśnienie w żyłach, które wpływają do prawego przedsionka, co ułatwia przepływ krwi do serca.

    Na ruch krwi przez żyły wpływają również sąsiadujące z nimi mięśnie. Ściana żył jest cienka i mało elastyczna, więc mięśnie szkieletowe po skurczeniu łatwo ściskają i popychają krew w naczyniach w kierunku serca. Odwrotnemu przepływowi krwi w naczyniach żylnych zapobiegają zawory, które otwierają się tylko przez przepływ krwi (ryc. 115). Szczególnie ważna jest obecność zastawek w żyłach kończyn dolnych, przez które krew przepływa z dołu do góry.

    Rys. 115. Schemat działania zastawek żylnych. 1 - żyła, której dolna część jest otwarta; 2 - zawory żylne; 3 - mięsień (po lewej jest rozluźniony, po prawej jest zmniejszony). Czarne strzałki pokazują nacisk skurczonego mięśnia na żyłę; białe strzałki - ruch krwi w Wiedniu

    Krew jest uwalniana z serca do aorty i pnia płucnego w oddzielnych porcjach podczas skurczu komorowego, ale przemieszcza się przez naczynia krwionośne w ciągłym strumieniu.

    Ciągłość przepływu krwi wynika z faktu, że ściany tętnic są elastyczne: dobrze się rozciągają i powracają do poprzedniej pozycji. W tym momencie, kiedy krew jest uwalniana z serca, jej ciśnienie na ścianach tętnic wzrasta i rozciągają się. Podczas rozkurczu komór krew nie płynie z serca do naczyń, zmniejsza się jej nacisk na ściany naczyń, ściany tętnic powracają do poprzedniego położenia z powodu ich elastyczności, wywierając nacisk na krew i popychając ją. Z tego powodu krew porusza się w sposób ciągły.

    Istnieją liniowe i objętościowe prędkości przepływu krwi. Pod liniową prędkością zrozumieć prędkość krwi w łożysku naczyniowym. Prędkość liniowa przepływu krwi w różnych częściach układu krążenia jest różna i zależy głównie od całkowitej wielkości światła naczyń. Im mniejsze światło naczyń, tym większa szybkość ruchu krwi i odwrotnie. Przy największej prędkości krew płynie w aorcie - około 0,5 m na sekundę. W tętnicach, których całkowite światło jest większe niż światło aorty, prędkość przepływu krwi jest mniejsza i wynosi średnio 0,25 m na sekundę. Ze względu na fakt, że całkowity prześwit naczyń włosowatych jest wielokrotnie większy niż prześwit innych naczyń, szybkość ich ruchu jest najmniejsza - tylko około 0,5 mm na sekundę (1000 razy mniej niż w aorcie). W żyłach szybkość przepływu krwi jest nieco mniejsza niż w tętnicach, około 0,2 m na sekundę.

    Objętość objętościowa krwi to ilość krwi przepływającej przez przekrój naczyń krwionośnych na jednostkę czasu. Objętość przepływu krwi w aorcie, pniu płucnym, tętnicach, naczyniach włosowatych i żyłach jest taka sama.

    Ciśnienie krwi

    Krew krążąca w naczyniach wywiera pewien nacisk na ich ściany. Obserwacje wykazały, że ciśnienie krwi w normalnych warunkach jest stałe, a jeśli się zmieni, jest nieznaczne. Wielkość ciśnienia krwi wynika z dwóch głównych powodów: siły, z jaką krew jest wyrzucana z serca podczas jej skurczu, oraz oporu ścian, naczyń krwionośnych, które krew musi pokonać podczas ruchu.

    Stopniowe obniżanie ciśnienia krwi w naczyniach w kierunku od początku krążenia do końca wyjaśnia fakt, że energia dostarczana do krwi przez skurcz mięśnia sercowego jest zużywana na przezwyciężanie tarcia krwi o ściany naczyń. Największa odporność na przepływ krwi ma małe tętnice i naczynia włosowate.

    Z kolei ciśnienie krwi w każdym naczyniu podlega ciągłym wahaniom związanym z różnymi fazami serca. Podczas skurczu komorowego jest on wyższy niż podczas rozkurczu. W związku z tym istnieje maksymalne lub skurczowe ciśnienie krwi oraz minimum lub rozkurcz. Zwykle określa się ciśnienie tętna, które jest różnicą między ciśnieniem maksymalnym i minimalnym.

    W praktyce medycznej ciśnienie krwi mierzy się zwykle w tętnicy ramiennej. U dorosłego maksymalne ciśnienie w tej tętnicy wynosi 110-125 mm Hg, minimum 65-80 mm. U dzieci ciśnienie krwi jest niższe: u noworodka ciśnienie odpowiada dokładnie 70/34 mm u dziecka w wieku 9–12 lat - 105/70 mm itd. U osób starszych ciśnienie krwi nieco wzrasta.

    Podczas pracy fizycznej obserwuje się wzrost ciśnienia krwi podczas snu - spadek.

    W chorobach związanych z upośledzonym krążeniem krwi zmienia się ilość ciśnienia krwi. W niektórych przypadkach zmniejsza się ciśnienie - nadciśnienie, w innych - niedociśnienie -. Bezpośrednią przyczyną obniżenia ciśnienia krwi może być zmniejszenie liczby i siły skurczów serca, rozszerzenie tętnic, szczególnie mała, duża utrata krwi.

    Znaczne obniżenie ciśnienia krwi prowadzi do poważnych zaburzeń w organizmie, a czasami może zagrażać życiu. W chorobie nadciśnieniowej obserwuje się przedłużony wzrost ciśnienia.

    Pomiar ciśnienia krwi. Pomiar ciśnienia krwi przeprowadza się za pomocą specjalnych urządzeń - ciśnieniomierza i tonometru. Sfigmomanometr Riva-Rocci (Rysunek 116) składa się z manometru rtęciowego, pustego mankietu i gumowej gruszki; Manometr jest połączony z mankietem i gruszką za pomocą gumowych rurek. W tonometrze zamiast manometru rtęciowego znajduje się metalowy. Najbardziej dokładną metodą określania ciśnienia krwi u ludzi jest metoda rosyjskiego lekarza Korotkowa.

    Rys. 116. Ciśnieniomierz do pomiaru ciśnienia krwi u ludzi. 1 - manometr rtęciowy; 2 - mankiet; 3 - zawór; 4 - gruszka gumowa; 5 - gumowe rurki łączące manometr z mankietem i gruszką

    Metoda Korotkowa obejmuje następujące techniki. Na ramieniu pacjenta umieszczany jest mankiet, a następnie na fonendoskop jest stosowany fonendoskop, aby słuchać pulsu w tętnicy ramiennej. Za pomocą gumowej gruszki przepompowano powietrze do mankietu, aby uciskać tętnicę ramienną przed ustaniem przepływu krwi w żyle. Następnie, za pomocą specjalnej śruby, powietrze z mankietu jest bardzo powoli uwalniane, aż charakterystyczny dźwięk pojawi się w stetoskopie. W tym momencie zanotuj wielkość kolumny rtęci w manometrze, będzie to oznaczało maksymalne ciśnienie. Potem nadal uwalniają powietrze, aż dźwięk znika w stetoskopie. W tym momencie zanotuj również wielkość kolumny rtęci w manometrze. Odpowiada minimalnemu ciśnieniu w tętnicy.

    Puls

    Puls nazywany falowymi oscylacjami ścian tętnic. Wibracje te powstają w wyniku rytmicznych skurczów serca. Podczas skurczu komorowego krew jest uwalniana do aorty i rozciąga jej ściany. Podczas rozkurczu komory komórkowe ściany aorty powracają do swojej poprzedniej pozycji z powodu elastyczności. Ruchy oscylacyjne ścian aorty są przenoszone na ściany jej gałęzi - tętnice. Te drgania ścian naczynia (fala pulsacyjna) są transmitowane z prędkością 9 m na sekundę, nie są one związane z prędkością przepływu krwi.

    Tętno może być wyczuwalne w tętnicach znajdujących się powierzchownie, dociskając je do leżących poniżej kości. W praktyce medycznej tętno jest zwykle określane na tętnicy promieniowej w dolnej części przedramienia. Jednocześnie sprawdź częstotliwość, rytm, napięcie i inne właściwości impulsu. Właściwości impulsu zależą od pracy serca i stanu ściany naczyniowej. W związku z tym charakter czynności serca można ocenić na podstawie charakteru pulsu. Impulsy są zwykle badane u każdego pacjenta.

    Tętno w spoczynku u dorosłego wynosi 60 - 80 uderzeń na minutę. U dzieci tętno jest częstsze: u noworodków liczba uderzeń dochodzi do 140 na minutę, u dzieci w wieku 5 lat - 100 itd. Częstość tętna odpowiada liczbie uderzeń serca.

    Regulacja układu sercowo-naczyniowego

    Aktywność serca i naczyń krwionośnych zmienia się w zależności od stanu funkcjonalnego innych układów narządów i warunków, w których znajduje się ciało. Zatem przyjmowanie pokarmu, ćwiczenia fizyczne, przeżycia emocjonalne, zmiany warunków środowiskowych (temperatura powietrza, ciśnienie atmosferyczne itp.) I wiele innych powodów powoduje zmiany funkcjonalne w układzie sercowo-naczyniowym. Regulacja aktywności serca i naczyń krwionośnych jest wykonywana zarówno przez układ nerwowy, jak i humoralny. Serce jest bogato zaopatrzone w przywspółczulne (z nerwu błędnego) i współczulne włókna nerwowe, przez które przekazywane są impulsy z ośrodków regulujących aktywność serca. IP Pavlov odkrył, że nerwy docierające do serca powodują spowolnienie, osłabienie, przyspieszenie i nasilenie efektu oraz wpływają na przewodnictwo w sercu i jego pobudliwość. Włókna przywspółczulne mają spowalniający i osłabiający wpływ na serce: powodują zmniejszenie rytmu i zmniejszenie siły skurczów serca, jak również zmniejszenie pobudliwości serca i szybkości w nim pobudzenia. Włókna współczulne mają przyspieszający i intensyfikujący wpływ na serce: powodują wzrost rytmu i wzrost siły skurczów serca (ryc. 117), a także wzrost pobudliwości serca i szybkości pobudzenia w nim. Obecność włókien nerwowych powodujących wzrost pracy serca została ustalona przez IP Pavlova w doświadczeniach na zwierzętach. Włókna te nadały nazwę nerwowi wzmacniającemu. Pod wpływem nerwu wzmacniającego następuje wzrost metabolizmu mięśnia sercowego. Ten wpływ układu nerwowego na tkankę nazywany jest troficznym. Ośrodki nerwów serca - współczulne i przywspółczulne (ośrodki aktywności serca) - są stale w stanie pobudzenia. Ten stan centrów nerwowych nazywa się tonus. Oba ośrodki aktywności serca są ze sobą funkcjonalnie połączone: wzrost tonu jednego z nich powoduje zmniejszenie tonu drugiego centrum; praca serca zmienia się odpowiednio.

    Rys. 117. Wpływ nerwu błędnego i współczulnego na pracę serca. 1 - działanie nerwu błędnego; 2 - współczulne działanie nerwów

    Ściany naczyń krwionośnych są również wyposażone w nerwy. Ustalono, że włókna nerwów ruchowych kończą się w błonie mięśniowej naczyń. Niektóre z nich (współczujące) powodują zwężenie naczyń krwionośnych i zwane są zwężeniem naczyń. Inne powodują rozszerzenie naczyń i nazywane są środkami rozszerzającymi naczynia (w normalnych warunkach ściana naczyniowa ma pewien ton).

    Ponadto w ścianach naczyń krwionośnych, podobnie jak w sercu, znajdują się wrażliwe włókna nerwowe z ich zakończeniami - receptory reagujące na zmiany ciśnienia krwi i skład chemiczny krwi.

    Ośrodki regulujące aktywność serca i układu naczyniowego znajdują się w rdzeniu i rdzeniu kręgowym. Zmiany w pracy serca i naczyń krwionośnych zachodzą odruchowo przez układ nerwowy w odpowiedzi na różne bodźce działające na organizm (ciepło, zimno, ból, zmiana mięśni podczas pracy itp.). Impulsy generowane podczas stymulacji receptorów są przekazywane wzdłuż nerwów czuciowych do ośrodkowego układu nerwowego i powodują pobudzenie ośrodków aktywności serca i naczyń. Z ośrodków impulsy już poruszają się wzdłuż nerwów ruchowych do serca i naczyń. W rezultacie praca serca zmienia się w kierunku niezbędnym dla organizmu, naczynia krwionośne rozszerzają się lub zwężają. Na przykład podczas pracy fizycznej aktywność serca wzrasta, a naczynia rozszerzają się, przez co krew przepływa do pracujących mięśni. Podczas procesu trawienia zwiększa się dopływ krwi do gruczołów trawiennych.

    Należy pamiętać, że u zdrowej osoby w różnych warunkach zmienia się ciśnienie krwi, ale zmiana ta jest tymczasowa. Obserwowany w tym przypadku wzrost lub spadek ciśnienia krwi powoduje podrażnienie receptorów znajdujących się w ścianach samych naczyń krwionośnych. W odpowiedzi, zmiany aktywności układu sercowo-naczyniowego występują odruchowo, prowadząc do ustalenia normalnego ciśnienia krwi. W szczególności stwierdzono, że nerw czuciowy, zwany nerwem depresyjnym, pasuje do łuku aorty (ryc. 118) 1. Wraz ze wzrostem ciśnienia krwi w łuku aorty, koniec tego nerwu jest podrażniony. Podniecenie jest przekazywane do rdzenia do ośrodków aktywności sercowo-naczyniowej.

    1 (W łacinie depresor nerwu jest nerwem pobudzanym przez odruchowy spadek ciśnienia krwi).

    Rys. 118. Schemat nerwu depresyjnego. 1 - łuk aorty; 2 - wspólne tętnice szyjne; 3 - nerwy błędne; 4 - nerwy depresyjne; 5 - tętnica szyjna wewnętrzna

    W odpowiedzi receptory nerwowe wysyłają impulsy do serca i naczyń krwionośnych.

    Pod wpływem tych impulsów praca serca słabnie i naczynia krwionośne rozszerzają się, co prowadzi do obniżenia ciśnienia krwi.

    Ta zasada regulacji funkcji narządów, jak już wspomniano, I. P. Pavlov nazywany samoregulacją. Podziały układu naczyniowego podczas stymulacji receptorów, których stan układu sercowo-naczyniowego zmienia się odruchowo, nazywane są odruchowymi strefami naczyniowymi. Oprócz łuku aorty, w początkowej części tętnicy szyjnej wewnętrznej (strefa refleksyjna tętnicy szyjnej), w pustych żyłach w miejscu ich zlewania się w prawym przedsionku, w tętnicach krezkowych itp. Istnieją strefy refleksyjne. w regulacji krążenia krwi. Humoralna regulacja aktywności serca i naczyń krwionośnych przejawia się w tym, że są one dotknięte przez hormony, sole i inne substancje krążące we krwi. Tak więc hormon adrenalina powoduje przyspieszenie i wzmocnienie skurczów serca, a także zwężenie światła naczyń krwionośnych (rozszerza naczynia serca), to znaczy działa jak nerwy współczulne. Histamina, acetylocholina i inne substancje mają działanie rozszerzające naczynia. Wpływ czynników humoralnych na pracę serca i naczyń krwionośnych jest ściśle związany z regulacją nerwową.

    W szczególności ustalono, że po wzbudzeniu włókien serca nerwu błędnego i współczulnego w ich zakończeniach uwalniane są substancje chemiczne, za pomocą których następuje przeniesienie pobudzenia nerwowego do mięśnia sercowego. Takie substancje nazywane są mediatorami.

    Normalna aktywność serca postępuje, jeśli występuje pewne stężenie soli potasu i wapnia we krwi.

    Potas ma wpływ na serce podobnie jak nerw błędny. Wapń działa jak nerw współczulny. Zmiana stosunku stężenia soli potasu i wapnia we krwi prowadzi do zakłócenia aktywności serca.

    W praktyce medycznej stosuje się różne substancje lecznicze, które wpływają na pracę serca i naczyń krwionośnych.

    W organizmie może wystąpić nie tylko ogólne, ale także miejscowe zmiany w świetle naczyń krwionośnych. Obserwuje się to na przykład przy użyciu butelek z gorącą wodą, tynku musztardowego itp. Lokalna ekspansja lub zwężenie naczyń, podobnie jak ogólne, ma charakter refleksyjny.

    Podsumowując, należy zauważyć, że kora wpływa na układ sercowo-naczyniowy. Wpływ ten wpływa na przykład na zmiany aktywności serca podczas lęku, w oczekiwaniu na rozpoczęcie pracy, w odpowiedzi na działanie różnych bodźców werbalnych.

    Układ limfatyczny

    Oprócz systemu naczyń krwionośnych organizm ludzki ma układ limfatyczny. Jest reprezentowany przez naczynia limfatyczne i węzły chłonne (ryc. 119). Krąży w nim limfa.

    Rys. 119. Układ limfatyczny (schemat). 1, 2 - ślinianki przyuszne; 3 - węzły podżuchwowe; 4 - szyjne węzły; 5 - przewód limfatyczny klatki piersiowej; 6, 11 - węzły pachowe; 7, 10 - węzły łokciowe; 8, 9 - węzły pachwinowe; 12 - węzły podobojczykowe; 13 - węzły potyliczne; 14 - węzły krezkowe; 15 - początkowy odcinek przewodu piersiowego (zbiornik limfatyczny); 16 - węzły biodrowe; 17 - powierzchowne naczynia limfatyczne nogi

    Limfa w swoim składzie przypomina osocze krwi, w której ważone są limfocyty (zazwyczaj nie ma w nich innych komórek). W organizmie następuje ciągłe tworzenie limfy i jej wypływ przez naczynia limfatyczne do żył. Proces tworzenia limfy jest związany z metabolizmem krwi i tkanek. Gdy krew przepływa przez naczynia włosowate, część jej osocza, która zawiera składniki odżywcze i tlen, opuszcza naczynia w otaczających tkankach i tworzy płyn tkankowy. Płyn tkankowy myje komórki, podczas gdy pomiędzy płynem a komórkami zachodzi stała wymiana: składniki odżywcze i tlen wchodzą do komórek i odwrotnie - produkty metaboliczne. Płyn tkankowy zawierający produkty przemiany materii, częściowo wraca do krwi przez ściany naczyń włosowatych. Jednocześnie część płynu tkankowego nie dostaje się do krwiobiegu, ale do naczyń włosowatych limfatycznych i tworzy limfę. Proces powstawania i odpływu limfy zwiększa się podczas zwiększonej aktywności narządów.

    Zatem układ limfatyczny jest dodatkowym systemem odpływu, który uzupełnia funkcję układu żylnego. Wartość układu limfatycznego w metabolizmie i krążeniu płynu w organizmie jest duża: upośledzony drenaż limfatyczny prowadzi do zaburzeń metabolicznych w tkankach i pojawienia się obrzęku.

    Należy zwrócić uwagę na znaczenie układu limfatycznego w procesie wchłaniania składników odżywczych.

    Limfa płynąca z jelita cienkiego zawiera kropelki tłuszczu, które nadają mu biały kolor (limfa wypływająca z innych organów jest zwykle bezbarwna). Dlatego naczynia limfatyczne, przez które zachodzi drenaż limfatyczny z jelita cienkiego, nazywane są mlecznymi.

    Statki limfatyczne są obfite we wszystkich narządach. System naczyń limfatycznych zaczyna się od naczyń włosowatych limfatycznych, które przechodzą do naczyń o większej średnicy. Ściany naczyń limfatycznych są bardzo cienkie i przypominają ściany żył w ich mikroskopijnej strukturze. Naczynia limfatyczne, podobnie jak wiele żył, są wyposażone w zawory. Organy naczyń limfatycznych zwykle tworzą dwie sieci: powierzchowne i głębokie. Limfa, w przeciwieństwie do krwi, płynie tylko w jednym kierunku - z organów (ale nie do organów) i wchodzi do większych naczyń limfatycznych, które są wspólne dla kilku narządów. Ruch limfy wynika ze skurczu ścian naczyń limfatycznych i skurczu mięśni, między którymi przechodzą te naczynia.

    Ze wszystkich naczyń limfatycznych ludzkiego ciała limfa jest gromadzona w dwóch największych naczyniach limfatycznych - przewodach: w przewodzie limfatycznym piersiowym i prawym kanale limfatycznym.

    Przewód limfatyczny klatki piersiowej (ductus thoracicus) rozpoczyna się w jamie brzusznej rozszerzeniem, zwanym cysterną limfatyczną, a następnie przechodzi przez aortalny otwór przepony do jamy klatki piersiowej do tylnego śródpiersia. Z jamy klatki piersiowej przechodzi do obszaru szyi po lewej stronie i wpływa do lewego kąta żylnego utworzonego przez połączenie lewej żyły podobojczykowej i żyły szyjnej wewnętrznej. W przewodzie limfatycznym klatki piersiowej limfa płynie zarówno z kończyn dolnych, narządów i ścian miednicy, narządów i ścian jamy brzusznej, lewej połowy głowy, twarzy, szyi (ryc. 120).

    Kanał prawy limfatyczny jest krótkim naczyniem umieszczonym w szyi po prawej stronie. Wpada do prawego kąta żylnego utworzonego przez połączenie prawej żyły podobojczykowej i żyły szyjnej wewnętrznej. W prawym przewodzie limfatycznym limfa przepływa z prawej połowy klatki piersiowej, prawej kończyny górnej, prawej połowy głowy, twarzy i szyi (patrz ryc. 120).

    Rys. 120. I - układ grup węzłów chłonnych; B - schematyczne ułożenie obszarów, z których chłonka jest zbierana w przewodzie limfatycznym klatki piersiowej iw prawym przewodzie limfatycznym (obszar tego ostatniego jest zacieniony). 1 - szyjne węzły chłonne; 2 - węzły pachowe; 3 - węzły łokciowe; 4 - węzły pachwinowe; 5 - prawy pień lędźwiowy; 6 - lewy pień lędźwiowy; 7 - pień jelita; 8 - przewód limfatyczny klatki piersiowej; 9 - miejsce zbiegu przewodu piersiowego; 10 - zbieżność prawego przewodu limfatycznego

    Należy pamiętać, że patogenne drobnoustroje i cząstki złośliwych guzów mogą rozprzestrzeniać się wzdłuż naczyń limfatycznych wraz z limfą.

    Na drodze naczyń limfatycznych w niektórych miejscach znajdują się węzły chłonne. Na jednym naczyniu limfatycznym limfa przepływa do węzłów (przynosząc naczynia), na innych wypływa z nich (kierując statkami).

    Węzły chłonne (nodi lymphatici) są małymi okrągłymi lub podłużnymi ciałami. Każdy węzeł ma osłonę tkanki łącznej, z której poprzeczka porusza się do wewnątrz (ryc. 121). Szkielet węzłów chłonnych składa się z tkanki siatkowej. Pomiędzy poprzeczkami węzłów znajdują się pęcherzyki (guzki). Występuje w nich mnożenie limfocytów. Dlatego węzły chłonne są narządami krwiotwórczymi. Ponadto pełnią funkcję ochronną: mogą utrzymywać patogenne drobnoustroje (jeśli wejdą do naczyń limfatycznych). W takich przypadkach węzły chłonne powiększają się, stają się bardziej gęste i mogą być wyczuwalne.

    Rys. 121. Schemat struktury węzła chłonnego. 1 - naczynia limfatyczne przynoszące; 2, 4 - pęcherzyki w substancji węzłowej; 3 - poprzeczka; 5 - wypływające naczynia; 6 - przestrzenie limfatyczne (zatoki) w węźle; 7 - powłoka węzła

    Węzły chłonne z reguły znajdują się w grupach. Limfa z każdego narządu lub obszaru ciała wpływa do pewnych węzłów chłonnych. Nazywane są regionalnymi 1 węzłami. Takimi węzłami dla naczyń limfatycznych ramienia są łokieć i pachowe węzły chłonne, dla naczyń nóg - podkolanowe i pachwinowe. Na szyi znajdują się węzły podżuchwowe, głębokie szyjki macicy (leżą wzdłuż wewnętrznej żyły szyjnej) itp. W jamie klatki piersiowej duża liczba węzłów chłonnych znajduje się przy rozwidleniu tchawicy i przy bramie płuc. Wiele naczyń limfatycznych znajduje się w jamie brzusznej (szczególnie w krezce jelitowej), a także w jamie miednicy.

    1 (Od łacińskiego słowa regio - region.)

    Publikacje O Leczeniu Żylaków

    Żylaki na nodze - leczenie ludowymi środkami i recepturami

    Jeśli w nogach są niebieskie żyły, leczenie środkami ludowymi może pomóc tylko w pierwszym stadium choroby. W takim przypadku zdecydowanie powinieneś skonsultować się z lekarzem, ponieważ receptury uzdrowicieli pomagają usunąć tylko objawy choroby, ale nie zwalczaj przyczyny żylaków.

    Jakie są polipy odbytu na zdjęciu

    Polipy rosnące w odbycie są nowotworami o łagodnym charakterze. Najczęściej ta patologia przez długi czas nie wywołuje niepokoju u osoby, ponieważ niczego się nie manifestuje.